در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٨٦ - فهم قرآن

كتاب الاتقان فى علوم القرآن/ جلال الدين سيوطى (٩١١ ٨٤٩) و التمهيد فى علوم القرآن/ آية الله معرفت (١٣٨٥ ١٣٠٩ ش).

آنچه در اين فصل بيان مى‌شود برخى از موضوعات مهم علوم قرآنى است كه عبارتند از: فهم قرآن؛ تفسير قرآن؛ تأويل قرآن؛ زبان قرآن؛ محكم و متشابه؛ اعجاز قرآن.

فهم قرآن‌

خداوند متعال كتابى را فرستاد كه نه تنها هدايتگر متقين‌[١] بلكه هدايتگر تمام مردم‌[٢] است و آن را به زبانى ساده نازل كرد[٣] تا بشر را از ظلمت و جهل رهايى دهد. با اين اوصاف قرآن چرا داراى ابهام و مطالب نامفهوم مى‌باشد؟ به بيان ديگر قرآن كه براى انذار و تبشير انسان نازل شده است چرا داراى آيات متشابه است؟ آيا اين آيات براى بشر قابل فهم است يا خير؟

اخبارى‌ها معتقدند كه قرآن قابل فهم نيست، بلكه درك و فهم آن مخصوص افراد برگزيده مى‌باشد و ديگران را در آن سهمى نيست. آنان ادله‌اى را در اين باره بيان مى‌كنند، از جمله روايتى كه امام صادق (ع) از ابوحنيفه مى‌پرسند:

[١]. سوره بقره، آيه ٢.

[٢]. همان، آيه ١٨٥.

[٣]. سوره دخان، آيه ٥٨.