در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢١٩ - هدف دين

گذشته از اين، اگر بشر از نيروى عقل و تدبير برخوردار است؛ احساسات و غرائز بسيارى هم دارد كه خيلى مشكل است فكرى از نيروى عقل سرچشمه بگيرد و غرائز و احساسات در آن كوچكترين تأثيرى نداشته باشد.

و ديگر اساساً طرز تفكر انسان تابع محيط اوست. پيداست طرز تفكر مردى كه خاك‌نشين است و به نان شب محتاج است با افكار كسى كه در زيباترين ويلاها و مجلل‌ترين كاخ‌ها زندگى مى‌كند و از همه لذائذ برخوردار است هيچ وقت تطبيق نخواهد كرد؛ هم چنين كسى كه در محيط ظلم و جنايت و نفاق بزرگ شده است با كسى كه در محيط صفا و آرامش نشو و نما كرده است هم‌فكر نخواهد بود.

خلاصه اين كه آب، هوا، تربيت خانوادگى، همنشين، صلح و جنگ و هزاران عوامل ديگر در طرز تفكر انسان تأثير كامل دارند، ممكن نيست كسى همه اين‌ها را كنار زده آزاد فكر كند مگر در مسائل مسلمى كه عقل هر كس در هر محيط و هر شرايط بر طبق آن حكم مى‌كند و تغييرات محيط كوچك‌ترين تأثيرى در آن ندارد، البته قوانين دقيق اجتماعى از اين قبيل نمى‌باشد.

قوانين آسمانى‌

تنها اديان آسمانى است كه از همه اين عوامل بركنار است و از محيط ماوراء عقل‌هاى بشرى الهام مى‌گيرد و غير از تأمين سعادت بشر