كه اين را بكُشدش؛ اما اين هزاران نفر را به كشتن داده يا كشته، كُشتن او كُشتن يك نفر در مقابل يك نفر است، نه در مقابل هزار نفر. اينها در آنجا، آنجايى كه دار جزا هست- اينجا دار جزا نيست- در آنجايى كه دار جزاست به حساب اينها رسيدگى مى‌شود.

اعمال خودشان هر چه باشد پايبند خودشان هست؛ يعنى، خود اين عملى كه در اينجا از هر كس انجام مى‌گيرد، يك صورتى در آن عالَم دارد؛ اگر عمل صالح باشد، يك صورت خوب در آنجا دارد و اگر عمل جنايتكارانه‌اى باشد، يك صورت بد در آنجا دارد. و ما كه مى‌رويم در آنجا، مى‌رسيم به نتايج اعمال خودمان، اين طور نيست كه مثل جريمه‌هاى اينجا باشد؛ ما اعمالمان در آنجا مجسم است، خود اعمالْ و اعمالمان گاهى آتش است و گاهى بهشت است. آنهايى كه براى خدا عمل مى‌كنند، رنج مى‌برند، زحمت مى‌كشند، اينها اعمالشان در آنجا مجسم است و به آنها مى‌رسد؛ آنجا كه مى‌روند اولًا در درگاه خدا با روى سفيد مى‌روند؛ با شرمسارى وارد نمى‌شوند بر اولياى خدا و ثانياً مى‌روند دنبال آن اعمالى كه داشتند، كه در آنجا صورتهاى بسيار نيكو [دارد] كه ما اينجا تصورش را هم نمى‌توانيم بكنيم. نعمتهاى آخرت را اينجا هر چه در باره‌اش بگويند يك بحث دنيايى است، هر چه صحبت بكنند از آنجا، بخواهند تشريح كنند آن را، يك بحث ناقص دنيايى است؛ آنهايى كه بروند ان شاء اللَّه مى‌فهمند چه هست.

و من اميدوارم كه اين زحمتهايى كه جوانهاى ما مى‌كشند، [پاداش‌] اينها نظير [پاداش‌] همان جوانهايى [باشد] كه در صدر اسلام زحمت مى‌كشيدند و دنبال اين نبودند كه از مردم به آنها يك مرحبايى گفته بشود، يا يك اجرتى بگيرند. گاهى همين لشكرهايى كه در صدر [اسلام‌] بودند و آن طور زحمتها را مى‌كشيدند در تاريخ ثبت است كه گاهى اين قدر فقير بودند كه در حال جنگ، شبانه روز با يك خرما زندگى مى‌كردند، گاهى از اين هم بدتر مى‌شد، كه يك خرما را اين آدم مى‌گذاشت دهنش، همين كه احساس مى‌كرد شيرينى را، از دهانش در مى‌آورد مى‌داد آن يكى، آن هم به آن يكى، آن به ديگرى، و هكذا؛ ولى خدمت كردند براى اسلام، و اسلام را عظمت دادند و گسترش دادند و حالا رسيده است به ما، حالا نوبت ماهاست‌