وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٦ - ٣ وهّابيّت پيشينه فكرى، كارنامه عملى
خشونت و قساوتى كه در ذات اين مكتب نهفته و مظاهر آن ترورهاى فجيع پاكستان و افغانستان است، بسيار دور از باور است.
اينك در اين بررسى به تشريح زندگى محمد بن عبدالوهاب احياگر انديشه هاى ابن تيميه كه پيشينه فكرى به شمار مى رود، و كارنامه عملى او مى پردازيم:
٢
محمد بن عبدالوهاب در سال ١١١٥ در شهر عُيَيْنَه از توابع نجد ديده به جهان گشود. پدر وى، عبدالوهاب، كه مردى بسيار صالح و متقى بود، از قضات آن شهر به شمار مى رفت. محمد فقه حنبلى را در زادگاه خود آموخت. سپس براى تكميل معلومات رهسپار مدينه منوّره شد و در آنجا به تحصيل حديث و فقه پرداخت.
در دوران تحصيل در مدينه، گهگاه مطالبى بر زبانش جارى مى شد كه از عقايدى خاص حكايت داشت، چندان كه اساتيد وى نسبت به آينده اش نگران شده و مى گفتند: اگر اين فرد به تبليغ بپردازد گروهى را گمراه خواهدكرد.[١]
چندى بعد، محمد بن عبدالوهّاب مدينه را به سوى نقاط ديگر ترك كرد و چهار سال در بصره و پنج سال در بغداد و يك سال در كردستان و دو سال در همدان اقامت گزيد. اندك زمانى نيز رحل اقامت در اصفهان و قم افكند و
[١] جميل الصدقى الزهاوى، الفجر الصادق، ص ١٧; سيد احمد زينى الدحلان، فتنة الوهابية، ص ٦٦.