وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٤ - ٣ وهّابيّت پيشينه فكرى، كارنامه عملى

متأسفانه طرح مجدّد افكار ابن تيميّه از سوى محمد بن عبدالوهاب ـ همچون طرح آنها توسط خود ابن تيميّه ـ در شرايط و اوضاعِ تاريخىِ بسيار نامناسبى صورت گرفت كه از جهاتى شايد بتوان گفت سخت تر وناگوارتر از اوضاع ابن تيميّه بود. تو گويى اساساً وضع اين افكار، براى ايجاد شكاف و اختلاف ميان مسلمين، آن هم در بدترين اوضاع و شرايط تاريخى بود!

ترويج آراء ابن تيميّه از سوى محمد بن عبدالوهّاب (كه عنوان مكتب وهّابيت را به خود گرفت) و سپس حمله وهّابيان با پشتيبانى سياسى ـ نظامى شيوخ برخى از قبايل «نجد » به مناطق مسلمان نشينِ حجاز و عراق و شام و يمن، در دهه هاى نخست قرن ١٣ هجرى و قرن ١٩ ميلادى صورت پذيرفت و اين در حالى بود كه امّت اسلام از چهار سو مورد هجمه شديد استعمارگران صليبى قرار داشت:

انگليسيها بخشى عظيم از هند را ـ با زور و تزوير ـ از دست مسلمانان خارج ساخته و با پايان دادن به شوكت امپراتورى مسلمان تيمورى، خواب تسخير پنجاب و كابل و سواحل خليج فارس را مى ديدند و قشون آنان گام به گام به سمت جنوب و غرب ايران پيشروى مى كرد.

فرانسويها به رهبرى ناپلئون مصر و سوريه و فلسطين را با قوّه قهريّه اشغال كرده و در حالى كه به امپراتورى مسلمان عثمانى چنگ و دندان نشان مى دادند، در انديشه نفوذ به هند بودند.

روسهاى تزارى (كه مدّعىِ جانشينىِ «سزارهاى مسيحى»روم شرقى بودند) با حملات مكرّر به ايران و عثمانى، مى كوشيدند قلمرو حكومت خويش را از يكسو تا قسطنطنيه و فلسطين و از سوى ديگر تا خليج فارس