وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٧٨ - بدعت در دين

خوشبختانه برخى از دانشمندان غربى به شروط فوق توجه پيدا كرده اند. و ژان ژاك روسو در كتاب «قرارداد اجتماعى» چنين مى گويد:

براى كشف بهترين قوانين كه به درد ملل بخورد، يك عقل كل لازم است كه تمام شهوات انسانى را ببيند ولى خود هيچ حس نكند; با طبيعت رابطه اى نداشته باشد ولى كاملاً آن را بشناسد; سعادت او مربوط به ما نباشد ولى حاضر باشد كه به سعادت ما كمك كند; و بالأخره به افتخاراتى اكتفا نمايد كه به مرور زمان علنى گردد، يعنى در يك قرن خدمت كند و در قرن ديگر نتيجه گيرد.[١]

با حكم خرد، مبنى بر حصر قانون گذارى در خدا ،آشنا شديم. اكنون ببينيم داورى قرآن در اين مورد چيست؟

قرآن نيز حكم عقل را در اين باره امضا كرده و هر نوع قانون گذارى را مخصوص خدا مى داند آيات متعددى در اين كتاب شريف، به حقيقت ياد شده تصريح دارد كه براى اختصار، تنها به دو مورد از آنها اشاره مى كنيم:

١. (إِنِ الحُكْمُ إِلاّ للّه أَمَرَ أَلاّ تَعْبُدُوا إِلاّإِيّاهُ ذلِكَ الدِّين القَيِّم).[٢]

«حكم و فرمان از آن خداست ـ لذا ـ فرمان داده است كه غير او را نپرستيد اين است دين استوار».

جمله (إِنِ الحُكْمُ إِلاّ للّه)حاكى از آن است كه همه نوع حكم و فرمان از آن خداوندست، و چون اين مقام از آن او مى باشد فرمان داده است كه فقط او را بپرستيد.

٢. (اتّخذوا أَحْبارهُمْ وَرُهْبانهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللّهِ وَالمَسيحَ ابْن مَريم).[٣]