رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - ج) قوه عقليه

از طرفى معتقد بودند كه: نفوس انسانى‌ (ارواح ما) بايد براى فعليت يافتن استعدادهايشان و درك حقايق از موجود مجردى‌ (عقل فعّال) كسب فيض كنند و به اين ترتيب ناچار شدند تا عقل دهمى را- كه آن را عقل فعّال‌ مى‌ناميدند (به دليل به فعليت رساندن نفوس انسانى)- قائل شوند. به عقيده آنها اين عقل منبع تمام حقايق و معلومات است.

بنابراين از نظر فلاسفه پيشين سر چشمه تمام معلومات ما همان ارتباط و اتصال با عقل فعّال است و از اين راه است كه ما مى‌توانيم حقايقى را درك كنيم.

٣- هر قدر روح انسان قوى‌تر باشد ارتباط و اتصال او با عقل فعّال‌- كه منبع و خزانه معلومات است- بيشتر خواهد بود و بهتر و بيشتر خواهد بود و بهتر و بيشتر مى‌تواند حقايق عالم را دريابد. بنابراين يك نفس قوى و كامل مى‌تواند در كوتاه‌ترين مدت، وسيع‌ترين معلومات را به عالى‌ترين وجه از عقل فعّال‌- كه به فرمان خداوند اضافه علوم مى‌كند- كسب نمايد.

همچنين هر اندازه‌ قوه خيال‌ قوى‌تر باشد، بهتر مى‌تواند مفاهيم و صور كليّه‌اى را كه با قوه عقليه‌ دريافته، در لباس صورت‌هاى حسى‌ (صورت‌هاى جزئى) مجسم سازد. و هر اندازه‌ قوه خيال‌ قوى‌تر گردد، سبب مى‌شود كه انسان صور محسوسه خارجى را بهتر و كامل‌تر درك كند. (دقت كنيد)