رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٤ - ايرادات تفكر فلاسفه پيشين

وجود اين عقول ترديد كرده‌اند.

فيلسوف معروف‌ خواجه نصير الدين طوسى‌ [١] ادله وجود عقول عشره‌ (ده گانه) را به كلى مردود دانسته و در عبارت كوتاه و فشرده خود مى‌گويد:

«و ادلة وجوده مدخولة [٢] يعنى دلائل وجود عقول، همگى‌ مخدوش است.»

در صفحه ١٥٣ كتاب‌ ايضاح المقاصد عن حكمة عين القواعد [٣] نيز بيانان مشرحى در ابطال ادله فلاسفه پيشين در اثبات عقول ديده مى‌شود.

٣- مقدمه ديگرى كه در اين استدلال به كار رفته و قابل ايراد است، اين است كه مى‌گويند: «تكامل قوه خياليه به اين است كه آنچه را كه در قوه عاقله منعكس مى‌شود، به صورت مناسبى در افق خيال مجسم سازد. همچنين كمال قدرت حس مشترك به اين است كه آنچه در افق خيال منعكس مى‌شود، در برابر حس مجسم نمايد.»

جواب اين است كه: كمال و سلامت حواس مشترك در اين است كه آنچه وجود خارجى دارد احساس كند، نه آنچه فقط در افق خيال نقش بسته و اثرى از آن در خارج نيست. همچنين كمال و سلامت قوه‌

[١]-/ يكى از بزرگ‌ترين علماى اسلام در قرن هفتم است. (٦٧٢- ٥٩٨ هق)

[٢]-/ طوسى، خواجه نصير الدين؛ تجريد العقائد، ص ٩١

[٣]-/ متن اين كتاب از دبيران كاتب قزوينى و شرح آن از علامه حلّى است‌