گروهى، همانند محقق و شهيد، كه شمارشان از ده تن مى‌گذرد، در طول ادوار گوناگون، از اين نقل، چنين برداشت كرده‌اند كه: حديث قاسم بن محمد، حديثى پذيرفته است.

اينك، اگر از اين مسأله ، براى ما، اطمينانى حاصل آيد، همان بسنده است و گرنه، اين روايت، همچنان بر ضعف خود، باقى است.

از ديدگاه آيت اللّه‌ خويى، اين مسأله ] كه ابن ابى عمير و بزنطى و صفوان، از قاسم بن محمد، نقل حديث كرده‌اند [اهميت چندانى ندارد و حديث، برابر آخرين نظرى كه اعلام داشته، همچنان حديثى ضعيف است.

به هر روى، مضمون اين حديث، روشن است و نيازى به توضيح ندارد.

٥. «محمّد بن الحسن بإسناده عن محمّد بن الحسن الصفّار، عن محمّد بن عيسى، قال: كتب إليه أبو عمر أخبرنى يا مولاي أنّه ربّما أشكل علينا هلال شهر رمضان و لانراه ونرى السّماء ليست فيها علّة و يفطر الناس و نفطر معهم و يقول قوم من الحساب قبلنا: إنّه يرى في تلك اللّيلة بعينها بمصر و إفريقية و الاُندلس، هل يجوز يا مولاي ما قال الحساب فى هذا الباب حتى يختلف العرض على أهل الأمصار، فيكون صومهم خلاف صومنا و فطرهم خلاف فطرنا؟

فوقع لاصوم من الشّك أفطر لرؤيته وصم لرؤيته.» (٨)

محمد بن حسن، به سند خود از محمد بن حسن صفار، از محمد بن عيسى نقل مى‌كند كه گفت: ابو عمر براى امام نوشت: مولاى من! مرا خبر ده كه گاه، براى ما، هلال ماه رمضان مشكل مى‌شود و آن را نمى‌بينيم و آسمان را مى‌بينيم كه در آن علتى نيست [كه مانع ديدن باشد ] پس مردم، روزه نمى‌دارند و ما نيز روزه نمى‌گيريم.

گروهى از منجمان، پيش از آن، به ما مى‌گويند: ماه درست، در همين شب، در مصر، آفريقا و اندلس ديده مى‌شود.

مولاى من! آيا براى پذيرش آنچه

(٨)وسائل الشيعه، ج٧، ص٢١٥، باب ١٥، ح١.