فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٥ - نوزايى فهم فقهى كنگره بررسى مبانى فقهى امام خمين نقش زمان و مكان در اجتهاد

دو ماه بعد، در پيام به اعضاى مجمع تشخيص مصلحت، تعبير صريح نقش زمان و مكان دراجتهاد را مطرح كرد و اظهار داشت:

«يكى از مسائل مهم در دنياى پرآشوب كنونى، نقش زمان و مكان در اجتهاد و نوع تصميم گيريهاست.»

پس از آن، عباراتى جامع در منشور روحانيت (سه ماه قبل از ارتحال) آورد:

«اين بدان معنا نيست كه فقه اسلام پويا نيست، زمان و مكان دو عنصر تعيين كننده در اجتهادند.»

بيانات مؤكّد امام خمينى در يك ساله اخير حيات او، نشانگر احساس نيازى است كه حضرتش به اين مقوله داشت و شايد نگرانيهايى كه چشم پوشى از اين اصل، مى‌توانست در تداوم اجتهاد و حياتِ نظام، بيافريند.

اين احساس، موجب شد كه پديد آورندگان اين كنگره به تأسيس آن همت گمارند و با بهره‌ورى از انديشه‌هاى عالمان و فضلاى حوزه، به كاوش در زواياى اين اصل بپردازند.

هدفهاى كنگره

كنگره، با هدفهاى زير، شكل گرفت:

١. تبيين ديدگاه امام خمينى در نقش زمان و مكان در اجتهاد

٢. مهيا ساختن مجال بحث و گفت و شنود و ارائه ديدگاههاى علمى به انديشه‌وران و دانش‌پژوهان فاضل حوزوى در حوزه نظريه نقش زمان و مكان در اجتهاد.

٣. زمينه‌سازى براى ارائه راهبردهاى جديد در حلّ مشكلات فقهى نظام در پرتوى توجه به نقش زمان و مكان در اجتهاد.

تبيين ديدگاه

تبيين جايگاه زمان و مكان و چگونگى تاثير آن در اجتهاد، از مباحث عمده‌اى بود