رستگاران - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣٢ - رشته اى بر گردنم افكنده دوست

مى‌گويند اشكال ما كه جهنمى شديم اين بود كه دريچه گوش و ذهنمان را بر روى حقايق بستيم و عقلمان را به كار نگرفتيم. آرى، انسانى كه عقل و انديشه خود را به كار نگيرد و تعقل و تفكر نداشته باشد سرانجامى جز دوزخ نخواهد داشت. از اين رو بى‌جهت نيست كه قرآن كريم در آيات فراوان و با بيان‌هاى مختلف انسان‌ها را به تفكر و تعقل دعوت مى‌كند:

وَتِلْكَ الأَْمْثالُ نَضْرِبُها لِلنّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُون؛[١] و اين مَثَل ها را براى مردم مى زنيم، باشد كه آنان بينديشند.

إِنَّ فِي ذلِكَ لآَيات لِقَوْم يَتَفَكَّرون؛[٢] قطعاً در اين [امور] براى مردمى كه تفكر مى كنند نشانه هايى وجود دارد.

وَأَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُون؛[٣] و اين قرآن را به سوى تو فرود آورديم تا براى مردم آنچه را به سوى ايشان نازل شده است توضيح دهى، و اميد كه آنان بينديشند.

كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُون؛[٤] بدين گونه خداوند آيات خود را براى شما بيان مى كند، باشد كه بينديشيد.

وَلَهُ اخْتِلافُ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ أَفَلا تَعْقِلُون؛[٥] و اختلاف (آمد و شد) شب و روز از او است، آيا پس نمى انديشيد؟

در هر صورت، ما بايد به حكومت دل و هواى نفس بر خود پايان دهيم و به جاى آن، عقل را حاكم مملكت وجود خويش سازيم. بايد تصميم بگيريم اين وضع را كه ما در دست دل و از آنِ دل باشيم تغيير دهيم وكارى كنيم كه دل از آنِ ما و در دست ما باشد. ما بايد اطاعت از دل و فرمان‌بردارى از هواى نفس را كنار بگذاريم و خود را از شرّ اين ديو بدسيرت كه عقل ما را زايل و ما را كور و كر مى‌سازد رهايى بخشيم: