إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَْرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ لآَيات لاُِولِي الأَْلْبابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللهَ قِياماً وَقُعُوداً وَعَلى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَْرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النّار؛[١] مسلّماً در آفرينش آسمان‌ها و زمين، و آمد و رفت شب و روز، نشانه‌هايى [روشن] براى خردمندان است؛ همانان كه خدا را [در همه احوال،] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مى‌كنند، و در آفرينش آسمان‌ها و زمين مى‌انديشند [و مى‌گويند:]پروردگارا، اينها را بيهوده نيافريده‌اى، منزهى تو! ما را از عذاب آتش [دوزخ]نگاه‌دار.

اولى الالباب با تفكر در خلقت جهان و آفرينش آسمان‌ها و زمين، به اين نتيجه مى‌رسند كه اين خلقت حتماً داراى حكمتى است و نمى‌تواند پوچ و گزاف و بى‌هدف باشد. آنان در اين سير فكرى به اين‌جا مى‌رسند كه آفرينش انسان در اين مجموعه آن گاه معنادار و برخوردار از حكمت مى‌شود كه حتماً حساب و كتاب و سرايى ديگر در كار باشد كه نيكوكاران پاداش اعمال نيك خود را دريافت كنند و بدكاران و تبه‌كاران نيز مكافات اعمال زشت خود را ببينند. و چون انسان هميشه در معرض اين قرار دارد كه دچار انحراف و لغزش و در نتيجه مستوجب عذاب و آتش الهى گردد، از اين رو اين سير فكرىْ اولى الالباب را به اين‌جا منتهى مى‌كند كه دست به استغاثه بردارند و از درگاه الهى درخواست كنند كه آنها را از آتش جهنم در امان بدارد.

«عباد الرحمان» نيز كه طبيعتاً به مراحل بالاى عبوديت و ايمان دست يافته‌اند و همچون «اولى الالباب» صاحب بصيرت و انديشه نورانى گشته‌اند ـ و به تعبيرى همان اولى الالباب هستند ـ همين حقيقت را دريافته‌اند و از پروردگارشان عاجزانه درخواست مى‌كنند كه:

رَبَّنَا اصْرِفْ عَنّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً * إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقاما؛[٢]

[١] آل عمران (٣)، ١٩٠ و ١٩١. [٢] فرقان (٢٥)، ٦٥ و ٦٦.