حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٥ - اَباصَلت، رهیافتهی خراسان
علیD و عثمان نیز ترحّم میكرد [رحمهالله میگفت] و از أصحاب پیامبر به زیبایی یاد میكرد و از او شنیدم كه میگفت: «هذا مذهبی الذی أدین الله به.» أحمد بن سیار بن أیوب در پایان میگوید: «بخشی از روایات اباصلت، در شمار مثالب است.»[٢٠٧]
اباصلت در متون اهل سنّت
نام اباصلت عبدالسّلام بن صالح هروی در متون رجالی و روایی اهل سنّت نیز بهچشم میخورد؛ بنابر گزارش خطیب بغدادی، اباصلت برای اخذ حدیث، به شهرها و سرزمینهای بصره، كوفه، حجاز و یمن سفر كرده بود و در این مسافرتهای علمی از كلاسهای درس اساتیدی چون حماد بن زید و مالک بن أنس، عبدالوارث بن سعید، جعفر بن سلیمان، شریک بن عبدالله، عبدالله بن إدریس، عباد بن العوام و أبامعاویة الضریر، معتمر بن سلیمان تیمی، سفیان بن عیینة و عبدالرزاق بن همام بهره برده بود.[٢٠٨] این اساتید از عالمان عامّه در عصر اباصلت بودهاند.
جمعی از شاگردان وی نیز عبارت است از: أحمد بن منصور رمادی، عباس بن محمّد الدوری، إسحاق بن حسین حربی، محمّد بن علی(معروف به فستقة)، حسن بن علویة قطان و علی بن أحمد بن النضر الأزدی.[٢٠٩] این در حالی است كه محدّثان شیعی معمولاً روایاتی را كه وی از اساتید سنّی خویش فراگرفته است، گزارش نكردهاند.تقریباً بیش از ٩٠% روایات وی در منابع امامیه روایاتی است كه وی از امام رضاD یا دربارهی آن حضرت روایت كرده است؛ همچنین شاگردان وی نیز در جوامع روایی شیعه كاملاً با شاگردان سنّیاش متفاوت است؛ به عنوان نمونه، روایات وی را در جوامع روایی شیعه افرادی چون ابراهیم بن هاشم،[٢١٠] حمدان بن سلیمان نیشابوری،[٢١١] أحمد بن علی بن عبیدالله أنصاری[٢١٢] روایت كردهاند.
[٢٠٧]. تاریخ بغداد، ج١١، ص٤٨، ش٧٢٨.
[٢٠٨] . تاریخ بغداد، ج١١، ص٤٨، ش٧٢٨.
[٢٠٩]. تاریخ بغداد، ج١١، ص٤٨، ش٧٢٨.
[٢١٠]. امالی صدوق، ص٧٥٩، ح١٠٢٦؛ علل الشرایع، ص٢٣٧، ح١؛ عیون اخبارالرضاD، ج١، ص١٥١، ح٣ و ص٢٥١، ح٣.
[٢١١]. تهذیب الاحكام، ج٤، ص٢٠٩؛ الفقیه، ج٣، ص٣٧٨، ح١. دانشیان بزرگی همچون محمّد بن یحیی العطّار قمی(الكافی، ج٤، ص٥٨٠، ح٣؛ كامل الزیارات، ص٢٢٢، ح٤ و ص٣٢٦ و... .)، احمد بن ادریس قمی(كامل الزیارات ابنقولویه، ص٢٢٢، ح٤) و علی بن محمّد بن قتیبة نیشابوری(الفقیه، ج٣، ص٣٧٨؛ تهذیبالاحكام، ج٤، ص٢٠٩ و الاستبصار، ج٢، ص٢٠٩) افتخار شاگردی حمدان بن سلیمان را داشتهاند.
[٢١٢]. عیون اخبارالرضاD، ج١، ص٩٢، ح٣ و ص٢١٩، ح٥ و ص٢٦٠، ح٥ و ص٢٦٥، ح٣.