فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٦٤ - ساقى پادشاه مصر
يوسف أيّها الصّدّيق أفتنا فى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست ...* وجآء إخوة يوسف فدخلوا عليه فعرفهم .... [١]
يوسف (١٢) ٤٦ و ٥٨
٤٢) استفاده از ارزاق ذخيره سالهاى آبادانى، طى هفت سال خشكسالى، از پيامهاى نهفته در رؤياى پادشاه مصر:
قال تزرعون سبع سنين دأبا فما حصدتّم فذروه فى سنبله إلّاقليلا مّمّا تأكلون* ثمّ يأتى من بعد ذلك سبع شداد يأكلن ما قدّمتم لهنّ ....
يوسف (١٢) ٤٧ و ٤٨
٤٣) رؤياى پادشاه مصر، دربردارنده رمزهايى گوياى پيشامدهاى شيرين و تلخ، طى يك دوره پانزده ساله:
قال تزرعون سبع سنين دأبا ...* ثمّ يأتى من بعد ذلك سبع شداد ...* ثمّ يأتى من بعد ذلك عام فيه يغاث النّاس .... [٢]
يوسف (١٢) ٤٧- ٤٩
ساقى پادشاه مصر
٤٤) درخواست يوسف (ع) از ساقى پادشاه مصر، در مورد تبيين داستان او نزد پادشاه مصر:
وقال للّذى ظنّ أنّه ناج مّنهما اذكرنى عند ربّك ....
يوسف (١٢) ٤٢
٤٥) آزادى ساقى پادشاه مصر از زندان و استخدام در دربار او:
وقال للّذى ظنّ أنّه ناج ... فأنسه الشّيطن ذكر ربّه ...* وقال الّذى نجا منهما وادّكر بعد أمّة أنا أنبّئكم بتأويله فأرسلون.
يوسف (١٢) ٤٢ و ٤٥
٤٦) به فراموشى سپردن ساقى، از يادآور شدن مسائل يوسف (ع) نزد پادشاه مصر، به وسيله شيطان:
... فأنسه الشّيطن ذكر ربّه ....
يوسف (١٢) ٤٢
٤٧) فراموشى ساقى از يادآورى يوسف (ع) در نزد پادشاه مصر، زمينه ماندن يوسف (ع) در زندان:
... فأنسه الشّيطن ذكر ربّه فلبث فى السّجن بضع سنين. [٣]
يوسف (١٢) ٤٢
٤٨) يادآور شدن يوسف (ع) از سوى ساقى پادشاه مصر، پس از مدت طولانى با مشاهده عجز اشراف، از تعبير خواب پادشاه:
وقال الّذى نجا منهما وادّكر بعد أمّة أنا أنبّئكم بتأويله ....
يوسف (١٢) ٤٥
٤٩) اطمينان ساقى پادشاه مصر، به توانمندى يوسف (ع) در تعبير رؤياى شگفت پادشاه:
وقال الّذى نجا منهما ... أنا أنبّئكم بتأويله فأرسلون. [٤]
يوسف (١٢) ٤٥
٥٠) درخواست ساقى دربار از پادشاه مصر و معبّران، براى ارسال او به سوى يوسف (ع) در زندان، به جستجوى تعبير خواب شاه:
وقال الّذى نجا منهما ... أنا أنبّئكم
[١] آمدن برادران يوسف (ع) از كنعان به مصر براى دريافت و خريد آذوقه بود؛ زيرا قحطى علاوه بر مصر، اطراف و نواحى آن را نيز فراگرفته بود؛ و جمله «منع منّا الكيل» در آيه ٦٣ از آن حكايت مىكند.
[٢] تعبير خواب پادشاه مصر از سوى يوسف (ع) در اين آيات، بيانگر حوادثى از يك دوره پانزده ساله بود. هفت سال پرباران و هفت سال قحطى و بعد از آن به سال پرباران اشاره دارد.
[٣] «بِضع» به «كسر» به كمتر از ده اطلاق مىشود كه برخى آن را از سه تا ده و برخى آن را بالاتر از پنج و كمتر از ده دانستهاند. (مفردات، ص ١٢٩، «بضع»)
[٤] تركيب «أنا أنبّئكم» بر تأكيد مضمون جمله دلالت دارد و اين، حاكى از اطمينان ساقى دربار به آگاهى ويژه يوسف (ع) از تعبير رؤياهاست.