فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٦٣ - رؤياى پادشاه مصر
٣٦) خوشههاى سبز و خشك در رؤياى پادشاه مصر، پيامدار لزوم زراعت محصولات خوشهدار، در طى هفت سال آبادانى:
وقال الملك إنّى أرى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست ...* يوسف أيّها الصّدّيق أفتنا فى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست لّعلّى أرجع إلى النّاس لعلّهم يعلمون* قال تزرعون سبع سنين دأبا فما حصدتّم فذروه فى سنبله .... [١]
يوسف (١٢) ٤٣ و ٤٦ و ٤٧
٣٧) خوشههاى خشك، در رؤياى پادشاه، پيامدار لزوم ذخيرهسازى محصولات درو شده به همراه خوشههاى آن:
... وأخر يابست ...* يوسف أيّها الصّدّيق أفتنا فى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست لّعلّى أرجع إلى النّاس لعلّهم يعلمون* ... فما حصدتّم فذروه فى سنبله .... [٢]
يوسف (١٢) ٤٣ و ٤٦ و ٤٧
٣٨) لزوم صرفهجويى در مصرف محصولات هفت ساله، پيامى نهفته در رؤياى پادشاه مصر:
... فما حصدتّم فذروه فى سنبله إلّاقليلا مّمّا تأكلون. [٣]
يوسف (١٢) ٤٧
٣٩) خورده شدن هفت گاو چاق از سوى هفت گاو لاغر، به واقع شدن هفت سال قحطى پس از هفت سال آبادانى، در تعبير يوسف (ع) از رؤياى پادشاه مصر:
وقال الملك إنّى أرى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست يأيّها الملأ أفتونى فى رءيى إن كنتم للرّءيا تعبرون* يوسف أيّها الصّدّيق أفتنا فى سبع بقرت سمان يأكلهنّ سبع عجاف وسبع سنبلت خضر وأخر يابست لّعلّى أرجع إلى النّاس لعلّهم يعلمون* ثمّ يأتى من بعد ذلك سبع شداد يأكلن ما قدّمتم لهنّ إلّاقليلا مّمّا تحصنون.
يوسف (١٢) ٤٣ و ٤٦ و ٤٨
٤٠) فرارسيدن سالى پر باران در پى سپرى شدن هفت سال قحطى، بشارت يوسف (ع) به مردم و پادشاه مصر، تعبير رؤياى وى:
ثمّ يأتى من بعد ذلك سبع شداد ...* ثمّ يأتى من بعد ذلك عام فيه يغاث النّاس .... [٤]
يوسف (١٢) ٤٨ و ٤٩
٤١) به حقيقت پيوستن پيشگويى يوسف (ع) بر مبناى رؤياى پادشاه مصر، و فراگيرى قحطى و خشكسالى در مصر و اطراف آن تا كنعان:
[١] مقصود يوسف (ع) از دستور به زراعت، به قرينه «فذروه فى سنبله» كشت حبوبات خوشهدار است و يوسف (ع) آن را از «سبع سنبلات خضر» استفاده كرده بود.
[٢] برداشت بر اين اساس است كه دستور مذكور «فذروه فى سنبله» با بخشى از رؤياى پادشاه، كه خوشههاى خشك را ديده بود، تناسب دارد.
[٣] «حصاد» مصدر «حصد»، به معناى درو كردن است؛ يعنى آنچه را درو مىكنيد در خوشه نگهدارى كنيد، مگر مقدار اندكى كه به مصرف خوراكى مىرسانيد؛ اين بيانگر صرفهجويى در مصرف است.
[٤] «يغاث النّاس» يعنى بر مردم باران نازل مىشود، و اين بشارت يوسف (ع) به پايان قحطى و شروع آبادانى است كه بعد از پايان اين دورهها مىباشد. در اينكه آبادانى بعد از اين دورهها را از خواب فهميده يا از طريق وحى، بين مفسّران اختلاف است. صاحب الميزان معتقد است كه يوسف (ع) آن را از عدد هفت كه در خواب آمده، استفاده كرده است. (الميزان، ج ١١، ص ١٩١ و ١٩٣)