انجام دهند ، هر چند آن كار ، ساختنِ خانه براى مردگان باشد! وقتى در ساختن خانه مردگان، محكم كارى ضرورت داشته باشد ، بديهى است كه خانه زندگان بايد به مراتب ، از استوارى و استحكام بيشترى برخوردار باشد . {-٤-}

د ـ قلب شهرسازى اسلامى

مسجد ، قلب جامعه اسلامى و مهم ترين پايگاه فرهنگى و سياسى حكومت دينى است . از اين رو ، احاديث با تعبيرهاى بلند و تنبّه آفرينى مانند : «خانه خدا»،[٢] «نشستنگاه پيامبران عليهم السلام »، [٣] «سراى هر پرواپيشه»، [٤] «بهترين مكان ها» [٥] و «باغ بهشتى»، [٦] مسلمانان را به برقرارى ارتباط با اين كانون نور و هدايت ، دعوت مى كنند و به گسترش بهره گيرى از بركات مادّى و معنوى آن ، تشويق مى نمايند . بنا بر اين ، بهترين نقاط شهرها و روستاها بايد براى ساختن خانه خدا ـ كه در واقع ، خانه معنوى مردم است ـ ، اختصاص يابد ، به گونه اى كه اهالى هر محلّه ، به آسانى بتوانند با قلب معنوى خود ، ارتباط برقرار كنند . [٧] افزون بر اين ، در نظر گرفتن قسمتى از منازل مسكونى به عنوان «مسجد درون خانه» ، [٨] توصيه شده است .

[١] ين جانب (رى شهرى) در سفرى كه چندى پيش به برخى كشورهاى اروپايى داشتم، ساختمان هايى را ديدم كه پس از گذشت سيصد ـ چهارصد سال، همچنان مورد بهره بردارى قرار مى گيرند. با مقايسه آنها با ساخت و سازهاى كشور خودمان ـ كه گفته مى شود عمر آنها به پنجاه سال نمى رسد ـ ، به ياد احاديث ياد شده افتادم و تأسّف خوردم كه چرا ما با داشتن چنين سرمايه هاى عظيم فرهنگى اى، در چنين شرايطى هستيم . [٢] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٣ (فصل يكم : فضيلت مسجد / خانه خدا) . [٣] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٥ (فصل يكم : فضيلت مسجد / نشستنگاه پيامبران عليهم السلام ) . [٤] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٥ (فصل يكم : فضيلت مسجد / سراى هر پروا پيشه) . [٥] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٧ (فصل يكم : فضيلت مسجد / بهترين مكان ها) . [٦] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٩ (فصل يكم : فضيلت مسجد / باغ بهشتى) . [٧] براى توضيح بيشتر در باره ساختن مسجد و معمارى آن، ر.ك: همين دانش نامه: مدخل «مسجد». نيز، ر.ك: فرهنگ نامه مسجد . [٨] ر . ك : فرهنگ نامه مسجد : ص ٢٣٣ (فصل يازدهم : مسجد درون خانه) .