، وكانت السيرة فيهم من أمير المؤمنين عليه السلام ما كان من رسول اللَّه صلى الله عليه و آله في أهل مكّة يوم فتح مكّة، فإنّه لم يسب لهم ذرّية، وقال: من أغلق بابه فهو آمن، ومن ألقى سلاحه أو دخل دار أبي سفيان فهو آمن. وكذلك قال أمير المؤمنين عليه السلام يوم البصرة، نادى: لا تسبوا لهم ذرّيّة

، ولا تجهزوا على جريح، ولا تتّبعوا مدبراً، ومن أغلق بابه وألقى سلاحه فهو آمن» [١].

«مردى از پدرم درباره جنگهاى اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيد و سؤال كننده از دوستان ما بود. امام باقر عليه السلام فرمود: خداوند حضرت محمّد صلى الله عليه و آله را با پنج شمشير مبعوث كرد.... تا اينكه فرمود: و امّا شمشير بازداشته شده، شمشيرى است كه با آن بر ضد اهل بغى و تأويل بايد جنگيد، خداوند فرموده است: «اگر دو گروه از مؤمنان باهم جنگ كردند، بين آنان آشتى دهيد پس اگر يكى از آنها بر ديگرى تجاوز كرد، با گروه تجاوزگر بجنگيد تا به امر خدايا باز گردد.» [٢] وقتى اين آيه نازل شد، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: از شما كسى است كه بعداز من بر «تأويل» مى‌جنگد همانسان كه من بر «تنزيل» جنگيدم. از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال شد كه او كيست؟ فرمود: آن كه بر كفشش پينه مى‌دوزد، يعنى اميرالمؤمنين على عليه السلام. پس عمّار بن ياسر گفت: با اين پرچم سه بار در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله جنگيدم و اين (جنگ با اهل بغى) چهارمى است. سوگند به خدا اگر ما را آنقدر بزنند تا به درختان هجر برسيم، ما به يقين مى‌دانيم كه ما بر حق و آنان بر باطل هستند. روش اميرالمؤمنين عليه السلام در ميان آنان، همان روش پيامبر صلى الله عليه و آله در ميان اهل مكّه در روز فتح مكّه بود زيرا آن‌حضرت، فرزندان آنان را به اسيرى نگرفت و فرمود: هركه درب منزلش را ببندد او در امان است، و كسى كه سلاحش را بر زمين بيفكند، يا وارد خانه ابوسفيان شود، در امان است. حضرت على عليه السلام نيز در جنگ جمل چنين فرمود: فرزندان آنها را به اسيرى نگيريد، زخميان را نكشيد، فرارى‌

[١] - وسائل الشيعه، ج ١١، باب ٥، ص ١٨، حديث ٢.

[٢] - سوره حجرات، آيه ٩.