الفقه الاسلامى احكام جهاد - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٧٤ - احكام جزيه
«إنّي كنت قد أمرتك بأمر وإنّي أتقدّم لك الآن فإن عصيتني نزعتك، لا تبيعنّ لهم في خراجهم حماراً ولا بقرة ولا كسوة شتاء ولا صيف، ارفق بهم» [١].
«من تو را به چيزى مأمور كردهام و اكنون آن را به تو مىسپارم پس اگر نافرمانى كردى تو را بر كنار مىكنم: در خراج آنان، الاغ يا گاو يا لباس زمستانى و تابستانى آنان را نبايد بفروشى. با آنان با ملايمت رفتار كن.»
تفصيل احكام:
١- اهل كتاب در سرزمينهاى اسلامى، بر دين خود باقى مىمانند به شرطى كه شرايط ذمّه را كه از جمله آنها پرداختن جزيه است بپذيرند.
٢- يهود، مسيحيان و مجوس، اهل كتاب هستند، و اگر گفته شود كه صفت اهل كتاب، هر كسى را شامل مىشود كه ايمان به خداوند سبحان داشته و به يك كتاب آسمانى منسوب باشد، بهتر خواهد بود.
٣- جزيه تنها از مردان گرفته مىشود نه كودكان و زنان و كسانيكه كنترلى بر خود ندارند همچون ديوانه و سفيه، و از كسيكه بهاى جزيه را نه فعلًا و نه بالقوّه، ندارد جزيه گرفته نمىشود.
٤- مقدار جزيه، و اينكه بر افراد بطور سرانه وضع شود، و يا بر اموال آنان، و روش پرداخت آن، همگى موكول به نظر امام است.
٥- جزيه در منافع مسلمين مصرف مىشود.
٦- قبول پرداخت جزيه يكى از شرايط ذمّه است و خود نشانه اين است
[١] - الاموال، ابى عبيد القاسم بن سلام، ص ٤٤، شماره ١١٦. رجوع كنيد به: الجواهر، ج ٢١، ص ٢٤٠.