الفقه الاسلامى احكام جهاد - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢١٩ - شرايط وجوب جهاد

٤- (لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَى‌ وَلَا عَلَى الَّذِينَ لَايَجِدُونَ مَايُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا للَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِن سَبِيلٍ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ) [١].

«بر ضعيفان و بيماران و آنها كه وسيله‌اى براى انفاق (در راه جهاد)، ندارند ايرادى نيست (كه در ميدان جنگ شركت نجويند). هرگاه براى خدا و رسولش خيرخواهى كنند. بر نيكوكاران راه مؤاخذه نيست وخداوند آمرزنده ومهربان است.»

از اين آيه هم استفاده مى‌كنيم كه از اشخاص ناتوان، بيمار و تنگدست هم جهاد ساقط است. (البتّه همه اين عناوين به حسب شرايط زمان و مكان، متغيّر خواهد بود.)

حديث شريف:

امام باقر عليه السلام به يكى از خلفاى بنى‌اميّه نامه‌اى اعتراض‌آميز نوشت كه در بخشى از آن آمده است:

«ثمّ كلّف الأعمى والأعرج والذين لا يجدون ما ينفقون على الجهاد بعد عذر اللَّه عزّ وجلّ إيّاهم، ويكلّف الذين يطيقون ما لا يطيقون» [٢]

. «سپس كور و لنگ و كسانيكه هزينه انفاق براى جهاد را ندارند، مكلّف به جهاد گرديدند.

پس از آنكه خداوند متعال آنان را معذور داشته بود، و كسانيكه جهاد براى آنها طاقت فرساست، به فوق طاقت و خارج از توان خود تكليف مى‌شوند.»

٢- اصبغ بن نباته مى‌گويد: حضرت على عليه السلام فرمود:

«كتب اللَّه الجهاد على الرجال والنساء، فجهاد الرجل بذل ماله ونفسه حتى يقتل في سبيل اللَّه، وجهاد المرأة أن تصبر على ما ترى من أذى زوجها وغيرته» [٣].