ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٨٢ - ادب نوح(ع) در گفتگويش با خداى تعالى در داستان دعوت فرزندش

باره شكايتهاى نوح (ع) ايراد كرده، نقل مى‌فرمايد، وى در اين آيات، شكايتهاى خود را به عرض پروردگار خود مى‌رساند. و دعوت مداوم و شبانه روزى قومش را در تمامى مدت عمر- كه قريب هزار سال بوده- و اذيت و آزارى كه در برابر آن از آنان ديده و بذل جهدى كه در راه خدا كرده و اينكه در راه هدايت قوم خود منتهاى طاقت خود را به كار برده و مع الاسف دعوتش جز فرار آنان و نصيحتش جز استكبار آنان اثرى نكرده، شرح مى‌دهد.

آرى آن حضرت هميشه نصيحت و موعظه خود را در بين آنان نشر مى‌داد و حق و حقيقت را به گوششان مى‌خواند و ايشان لجاج و عناد مى‌كردند و بر خطاياى خود اصرار مى‌ورزيدند و در مقابل زحمات آن جناب مكر و خدعه به كار مى‌بردند، تا آنكه ناراحتى و تاسفش از حد گذشت و غيرت الهيش به هيجان آمد و قوم خود را اينچنين نفرين نمود:(رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً. إِنَّكَ إِنْ تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبادَكَ وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً)[١] و اينكه گفت: اگر آنان را مهلت دهى بندگانت را گمراه مى‌كنند همان مطلبى است كه در ضمن كلمات قبلى خود به آن اشاره كرده و فرموده بود:(وَ قَدْ أَضَلُّوا كَثِيراً) و از اين گفتارش استفاده مى‌شود كه كفار عده زيادى از كسانى را كه به وى ايمان آورده بودند گمراه كرده بودند و او از اين مى‌ترسيده كه ما بقى را نيز گمراه كنند. و اينكه عرض كرد:(وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً) اخبار به غيبى است كه از روى تفرس نبوت و وحى الهى كسب كرده و فهميده بود كه استعداد صلب مردان و رحم زنان ايشان از تكوين فرزندان با ايمان باطل شده است.

در چنين موقعى كه غيرت الهى آن جناب را فرا گرفته و كفار را نفرين كرده، با اينكه پيغمبرى كريم و اولين پيغمبرى است كه كتاب و شريعت آورده و مبعوث به نجات دنيا از گرداب بت‌پرستى شده و از مجتمع بشرى آن روز جز عده قليلى كه بنا به بعضى از روايات بيش از هشتاد نفر نمى‌شده‌اند به وى ايمان نياورده‌اند، ادب الهى چنين اقتضا مى‌كند كه اين عده را كه به پروردگارش ايمان آورده و به دعوتش گرويده‌اند از نظر دور نداشته و از خدا خير دنيا و آخرت را بر ايشان درخواست كند، لذا عرض كرد:(رَبِّ اغْفِرْ لِي) ابتدا خود را دعا كرد، چون كسى كه پيشوا و جلودار مردمى است، دعا به جان خودش دعاى به جان آن مردم نيز هست.

[١] پروردگارا در زمين از كفار ديارى باقى مگذار چه اگر تو آنان را مهلت دهى بندگانت را گمراه ساخته و جز كفرپيشه‌گان و بدكارانى مثل خود، فرزند نمى‌آورند. سوره نوح آيه ٢٧.