ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٤٤ - بحث روايتى(رواياتى راجع به مائده سماوى و بررسى روايات دال بر مسخ خائنين در قضيه مائده)

دستور روز شنبه به صورت خوك مسخ شده‌اند.

و در تفسير عياشى از فضيل بن يسار از حضرت رضا (ع) نقل شده كه فرمود:

خوكها از قوم عيسى بودند، از خدا خواستند مائده بر آنان نازل شود، وقتى نازل شد باز ايمان نياوردند، خدا هم به صورت خوك مسخ‌شان كرد[١].

و نيز در همين كتاب از عبد الصمد بن بندار نقل شده كه گفت از حضرت رضا (ع) شنيدم كه فرمود: خوكها قومى بودند از رنگرزان، مائده مسيح را تكذيب كردند و به همين جرم به چنين صورتى درآمدند[٢].

مؤلف: در روايتى كه كافى از محمد بن حسن از محمد بن يحيى از احمد بن محمد از محمد بن حسن اشعرى از حضرت رضا (ع) نقل كرده دارد كه امام فرمود: فيل از مسخ شدگان است، اين حيوان پادشاهى بوده كه بسيار زنا مى‌كرد. و همچنين گرگ كه آن هم عربى نادان بوده كه كارش ديوثى بوده است، خرگوش زنى بوده كه به شوهرش خيانت مى‌كرده و خود را از حيض غسل نمى‌داده. خفاش شخصى بوده كه خرماى مردم را مى‌دزديده ميمون و خوك از بنى اسرائيل بودند و دستور دينى روز شنبه را زير پا گذاشتند، جريث كه نوعى از ماهى است و همچنين سوسمار از بنى اسرائيل بودند كه وقتى مائده بر عيسى بن مريم نازل شد مع ذلك ايمان نياوردند و به همين جرم مبتلا به سرگشتگى و تحير شدند، بعضى به درياها ريخته و به صورت ماهى در آمدند و بعضى در بيابانها پراكنده شده و به صورت سوسمار مسخ شدند. موش از زنان فاسق بوده. عقرب سخن‌چين و خرس و سوسمار بزرگ و زنبور، قصابهايى بوده‌اند كه كم فروشى مى‌كرده‌اند.[٣] اين روايت با دو روايت قبلى معارض نيست و ممكن است بين اين روايت و آن دو، جمع نمود و گفت: بعضى از بنى اسرائيل در انكار مائده به صورت خنزير و بعضى ديگر به صورت جريث و سوسمار درآمدند، ليكن اين روايت از جهت ديگرى محل اشكال است و آن اين است كه در اين روايت آمده: متخلفين از دستور روز شنبه به صورت ميمون و خوك مسخ شدند و حال آنكه در آيه شريفه‌اى كه در بالا ذكر شد و همچنين در آيه‌اى كه نظير آن در سوره اعراف است دارد كه ايشان به صورت ميمون مسخ شدند و اتفاقا سياقشان هم طورى است كه از آن بر مى‌آيد به غير ميمون مسخ نشدند. (و خدا داناتر است).

[١] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٥١ ح ٢٦٦

[٢] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٥١ ح ٢٦٧

[٣] فروع كافى ج ٦ ص ٢٤٦ ح ١٤