ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٩ - معناى جمله ليغفر لكم من ذنوبكم و وجوهى كه در مورد حرف من در اين جمله گفته شده است

ذنوبكم چون هم كلام مثبت است، و هم مدخول من معرفه است.

علاوه بر اين، مورد اين آيه، با آيه‌اى كه به عنوان تاييد آورده است تفاوت دارد، چون آيه‌(يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ) كه ظهور در آمرزش همه گناهان دارد، در مورد ايمان و جهاد است، و آيه اش اين است:( تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ‌) ...(يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ )[١] و آيه‌اى كه در مثل مقام مورد بحث، از نوح (ع)- كه اولين پيامبر از پيامبرانى است كه در آيه ذكر شده- نقل مى‌كند كه گفت:(أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اتَّقُوهُ وَ أَطِيعُونِ يَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَ يُؤَخِّرْكُمْ إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى)[٢] و اين آيه با آيه مورد بحث ما موافقت دارد، چون مخصوص به مورد ايمان و جهاد نيست، پس ظاهرا چاره‌اى جز تبعيض نيست.

از جمله توجيهاتى كه براى كلمه من در آيه مورد بحث كرده‌اند اين است كه:

هر چند كه من براى تبعيض است، ليكن در آيه مورد بحث، مقصود از بعض گناهان، همه گناهان است و اين خود يك نوع مجاز است‌[٣].

و از جمله آنها اين است كه: مراد، آمرزش گناهان قبل از ايمان است، و آيه شريفه از گناهانى كه بعد از ايمان ارتكاب مى‌شوند ساكت است و وعده آمرزش آنها را نمى‌دهد[٤] و از جمله آن توجيهات اين است كه: مقصود از بعضى گناهان، گناهان كبيره است، و معلوم است كه گناهان كبيره بعضى از گناهان است‌[٥]. اين توجيهات، وجوه ضعيفى هستند كه نبايد به آنها اعتناء نمود.

زمخشرى در كشاف، بحثى به صورت سؤال و جواب ايراد كرده و مى‌گويد اگر بپرسى تبعيض در جمله من ذنوبكم به چه معنى است؟ در جواب مى‌گويم: هيچ جاى قرآن چنين تبعيضى نديدم، بجز در مواردى كه خطاب به كفار است، مانند آيه‌(وَ اتَّقُوهُ وَ أَطِيعُونِ يَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ) و آيه‌(يا قَوْمَنا أَجِيبُوا داعِيَ اللَّهِ وَ آمِنُوا بِهِ يَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ) ولى در مواردى كه خطاب به مؤمنين است، همه جا تعبير(يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ) آورده است، مانند آيه‌( هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى‌ تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ‌) ...(يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ) و امثال اين‌

[١] به خدا و رسولش ايمان آورده و در راه خدا با مالها و جانهايتان جهاد كنيد ... خدا گناهانتان را مى‌آمرزد. سوره صف، آيه ١٢.

[٢] خدا را عبادت نموده و پرهيزگار باشيد، و اطاعت مرا بكنيد، تا خدا بعضى از گناهان شما را بخشيده و مرگتان را تا موقع معين به تاخير بيندازند. سوره نوح، آيه ٣ و ٤.

[٣] تفسير فخر رازى، ج ١٩، ص ٩٣.

[٤] ( ٤ و ٥) تفسير روح المعانى، ج ١٣، ص ١٩٦.

[٥] ( ٤ و ٥) تفسير روح المعانى، ج ١٣، ص ١٩٦.