ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٩٠ - بحث روايتى رواياتى در توضيح معناى فاصفح الصفح الجميل و سبع مثانى و مراد از مقتسمين

كه در ذيل جمله‌(فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ) فرموده: معنايش رضايت بدون عتاب است‌[١].

و در مجمع از على بن ابى طالب (صلوات اللَّه عليه) روايت كرده كه فرموده: مراد از صفح جميل عفو بدون عتاب است‌[٢].

و در عيون به سند خود از على بن حسن بن فضال از پدرش از حضرت رضا (ع) در مورد آيه مذكور روايت كرده كه فرموده: مقصود عفو بدون عتاب است‌[٣].

و در تهذيب به سند خود از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت: از امام صادق (ع) از سبع مثانى و قرآن عظيم پرسش نمودم كه آيا سبع مثانى فاتحة الكتاب است؟ فرمود: بله. عرض كردم‌(بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌) جزء عدد هفت است؟ فرمود: بله، آن از همه آيات ديگرش افضل است‌[٤].

مؤلف: اين معنا از طرق شيعه از امير المؤمنين (ع) و از عده‌اى از امامان اهل بيت (ع) و نيز از طرق اهل سنت از على (ع) و عده‌اى از صحابه مانند عمر و عبد اللَّه بن مسعود و ابن عباس و ابى بن كعب و ابو هريره و غير ايشان روايت شده است.

و در الدر المنثور است كه طبرانى در كتاب اوسط از ابن عباس روايت كرده كه گفت: مردى از رسول خدا ٦ پرسيد به من خبر ده از كلام خدا كه مى‌فرمايد:(كَما أَنْزَلْنا عَلَى الْمُقْتَسِمِينَ) فرمود: يعنى يهود و نصارى، گفت: خبر ده از جمله‌(الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ)، فرمود: آنهايى كه به بعض كتاب ايمان آورده و نسبت به بعض ديگرش كفر ورزيدند[٥].

مؤلف: قبلا از نظر خواننده عزيز گذشت كه گفتيم: مضمون اين روايت با مكى بودن سوره نمى‌سازد.

و در تفسير عياشى از زراره و حمران و محمد بن مسلم از امام باقر و امام صادق (ع) روايت كرده كه از جمله‌(الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ) پرسيدند فرمود:

[١] الدر المنثور، ج ٤، ص ١٠٤.

[٢] مجمع البيان، ج ٦، ص ٣٤٤، ط تهران.

[٣] عيون ... معانى الأخبار، ص ٣٧٣، ط قم.

[٤] التهذيب. ج ٢، ص ٢٨٩، ح ١٣.

[٥] الدر المنثور، ج ٤، ص ١٠٦.