آری ما بیشتر اوقات پس از آنکه از راه کاوش علمی به احکام و خواص‌ موضوعی پی بردیم ، به چگونگی وجود نیز پی برده و می‌فهمیم که وجودش چگونه‌ وجودی بوده و با کدام علت مرتبط است ، مثلا در طبیعیات به ثبوت‌ می‌رسانیم که جزئی از ماده پروتون است که با حرکت سریعه به گرد خود گردش می‌کند ، سپس می‌گوییم : " پس حرکت وضعی دوری در خارج داریم " .

&gt هیچگاه در مسائل مربوط به علوم دخالت نمی‌کند و نیز اجازه نمی‌دهد آنها در قلمرو او دخالت نمایند . فلسفه عبارت است از یک سلسله مسائل براساس برهان و قیاس عقلی که‌ از مطلق وجود و احکام و عوارض آن گفتگو می‌کند . فلسفه از بود و نبود اشیاء سخن می‌گوید و احکام مطلق هستی را مورد دقت قرار می‌دهد و هیچگاه به‌ احکام و آثاری که مخصوص یک یا چند موضوع مخصوص است نظر ندارد ، به‌ عکس علوم که همواره یک یا چند موضوع را مفروض الوجود می‌گیرند و به‌ جستجوی احکام و آثار آن می‌پردازند و سنخ بحث علوم متوجه بود و نبود اشیاء نیست . برای توضیح بیشتر به ذکر دو مثال می‌پردازیم : مثلا اگر درباره دایره این مسأله را در نظر بگیریم که " محیط هر دایره‌ برابر است با ٣ / ١٤ در قطر آن " مربوط به هندسه است ، زیرا معنای این‌ جمله این است که هر دایره که وجود خارجی پیدا کند دارای این خاصیت ( تساوی محیط با ٣ / ١٤ در قطر آن ) است ، پس برای دایره فرض وجود نموده‌ایم و یک حکم یا خاصیت ( تساوی محیط با ٣ / ١٤ در قطر آن ) برایش‌ ثابت نموده‌ایم . و اما اگر این مسأله را در نظر بگیریم که آیا اصلا در خارج ، دایره وجود دارد یا نه ، بلکه آنچه ما خیال می‌کنیم دایره است‌ کثیر الاضلاع است ، مربوط به فلسفه است زیرا از بود و نبود دایره گفتگو کرده‌ایم نه از خواص و احکام آن . و یا مثلا اگر درباره جسم این مسأله را طرح کنیم : " هر جسم دارای شکل‌ است " و یا " هر جسم دارای تشعشع است " مربوط به علوم طبیعی است ، و اما اگر بگوییم آیا جسم ( شی‌ء دارای ابعاد سه گانه ) در خارج وجود دارد یا نه و آن چیزی که ما آن را جسم و دارای سه بعد حس می‌کنیم در واقع‌ مجموعه‌ای است از ذرات خالی از بعد ؟ " مربوط به فلسفه است .