&gt دانشمندان روحی شرقی و غربی دلیلهای بسیاری برای اثبات تجرد و شخصیت‌ مستقل روح اقامه کرده‌اند و البته بعضی از آنها خالی از خلل هم نیست و فعلا مجال آن نیست که همه دلیلهایی که در این باب آورده شده ذکر شود و در اطراف آنها بحث و انتقاد شود . در اینجا فقط به ذکر یک برهان ساده‌ از براهینی که فلاسفه اسلامی به آن خوب توجه کرده‌اند ( اول کسی که به‌ تفصیل این برهان را ذکر کرده شیخ الرئیس است ) و احتیاجی به مقدمات‌ زیاد ندارد و از اصول روان‌شناسی جدید نیز می‌توان آن را تأیید نمود و در متن اشاره شده است اکتفا می‌شود و آن از راه علم نفس به خودش است ( خودآگاهی ) . مقدمتا باید گفته شود که " خود آگاهی " یعنی اطلاع هر کسی از وجود خودش ، برای هر کسی بدیهی است و هر کس با علم حضوری خود را می‌شناسد . مادیین نیز این شعور را ( شعور به خود ) در انسان انکار ندارند . پس در اینکه هر کسی پیش خود تعقلی از خود دارد و از وجود خود مطلع است و خود را به عنوان یک موجود مستقل و ممتاز از سایر موجودات می‌شناسد تردید یا اختلافی نیست ، هر کسی بالضروره تشخیص می‌دهد که " من هستم " ، تنها چیزی که احتیاج به استدلال دارد این است که " خود " یا " من " که‌ وجودش بدیهی است حقیقتش چیست و دارای چه خصوصیتی است و آیا ممکن‌ است مادی باشد یا خیر ، آیا وجود مستقل دارد یا آنکه عین بدن یا خواص‌ بدنی است ؟ پس اینکه " من هستم " روی حس مخصوص خودآگاهی بدیهی است و قابل‌ استدلال نیست ، دانشمندان استدلالات خود را متوجه بیان حقیقت " من " یا " خود " نموده‌اند نه بیان اصل وجود " من " زیرا وجود من یک امر بدیهی است . از اینجا واضح می‌شود که استدلال معروف دکارت از راه فکر و اندیشه بر اینکه " من هستم " که به عبارت مخصوص ادا می‌شود " من می‌اندیشم پس‌ هستم " مخدوش است زیرا هستی هر کسی مانند خود اندیشیدن ، بدیهی است‌ بلکه بدیهی‌تر است زیرا آگاهی از اندیشیدن با اضافه به میم ( می‌اندیشم ) فرع بر آگاهی و شعور به خود است . حالا برگردیم به اصل مطلب و ببینیم آیا " خود " یا " من " که‌ وجودش بر هر کسی &gt