اولا در این پاسخ به وجود فکر تصوری و تصدیقی مطلق اعتراف نمودید زیرا وجود چنین فکری را در مغز ما قبول کرده و پس از آن صحتش را نفی نمودید ( صحت مطلق را نفی مطلق نمودید وگرنه صحت مطلق با نفی نسبی تقابل و تنافی ندارد ) .

&gt واقعیتهای خارجی هستند ( به حسب مشرب فلسفی نه به حسب فطرت ) خود را در این مسأله از قید هر زحمتی راحت نموده‌اند و سخنی با آنان نیست . اما پیروان ماتریالیسم دیالکتیک که خود را نقطه مقابل ایده آلیسم‌ معرفی می‌کنند ، در این مسأله نظریه‌ای را انتخاب نموده‌اند که صد در صد مدعای ایده آلیستها را تأیید می‌نماید . می‌گویند : فکر ( ادراک ) جزئی از طبیعت و مولود سایر اجزاء طبیعت‌ است . همان طوری که سایر اجزاء طبیعت در اثر فعل و انفعالات طبیعی به‌ وجود می‌آیند مفاهیم و تصورات هم پدیده‌هایی است مادی که در اثر فعل و انفعال خارج و مغز پیدا می‌شوند و رابطه‌ای بین این مفاهیم و خارج جز رابطه‌ تولیدی وجود ندارد . اینجا این پرسش پیش می‌آید که اگر هیچ رابطه‌ای بین علم و معلوم جز رابطه زایش و تولید وجود ندارد پس اولا معنای واقع‌نمایی علم یعنی چه ؟ و ثانیا هر مفهومی که در ذهن پیدا شود ( توجه داشته باشید که تمام اطلاعات‌ ما نسبت به خارج از طریق همین مفاهیم است ) مانند انسان ، حیوان ، نبات ، جماد و غیره ، نمی‌توان گفت مصداق خارجی دارد بلکه همین اندازه‌ می‌توان گفت منشأ خارجی دارد و با توجه به اینکه تمام اطلاعات ما نسبت‌ به خارج به وسیله همین مفاهیم است باید بگوئیم هیچیک از مفاهیمی که در ذهن ماست واقعیت خارجی ندارد و این بعینه سخن ایده آلیستهاست . و ثالثا اگر علم بالذات واقع‌نما نیست ما از کجا فهمیدیم که واقعیت‌ خارجی هست و این واقعیت خارجی مولد و منشأ پیدایش این مفاهیم و تصاویر است . چنانچه خواننده محترم دقت کرده باشد می‌داند ماتریالیسم دیالکتیک‌ درباب &gt