وی صحیح‌تر و صواب‌تر خواهد بود ، پس " صواب " به معنی کثیر المطابقه‌ و " خطا " به معنی کثیر المغایره می‌باشد ، مثلا ما جسم را از دور کوچکتر می‌بینیم و به حسب حقیقت نیز کوچک

&gt توجیه می‌کنند . ولی این نکته را نباید از نظر دور داشت : میزان‌ سوفسطائی یا شکاک بودن و نبودن هر شخص یا هر دسته ادعای خود آنها نیست‌ ، بلکه میزان نظریاتی است که درباب ارزش معلومات اتخاذ می‌کنند و الا اغلب سوفسطائیان و شکاکان از اینکه " شکاک " یا " سوفسطائی " خوانده شوند احتراز دارند ، مثلا جرج برکلی با آنکه نظریاتش تماما مبتنی‌ بر عدم وجود دنیای خارج از ذهن و انکار بدیهیات است ، از سوفسطائی بودن‌ استیحاش دارد ، کانت و بعضی دیگر با آنکه واقعا شکاک هستند و دانشمندان مادی نیز آنها را شکاک قلمداد می‌کنند میل ندارند که به آنها " شکاک " اطلاق شود . از طرف دیگر مسلک شک یک شکل و صورت معین ندارد ، همواره در طول‌ تاریخ فلسفه با اشکال متنوع ظاهر شده و هر کسی از یک راه مخصوص در گرداب شک افتاده است . چنانکه می‌دانیم راهی که مثلا کانت پیش گرفت‌ با راهی که " رولاتیویست‌ها " یا راهی که شکاکان قدیم پیرهونی پیش‌ گرفتند جدا بود و در عین حال همه یک صف واحد را از لحاظ شکاک بودن‌ تشکیل می‌دهند . ماتریالیسم دیالکتیک نیز از راه مادی بودن فکر و ادراک و نسبی بودن‌ حقایق و از راههای دیگری که ذیلا توضیح داده می‌شود در همان گرداب افتاده‌ و دست و پا می‌زند . مادیون روی نظریه مادی بودن فکر و آنکه " شناختن " و هر ادراکی‌ ماوراء عمل اعصاب نیست طرز شناختن هر چیز را با نوع ساختمان اعصاب و مغز شخص شناسنده مربوط می‌دانند و می‌گویند چون نوع ساختمان اعصاب اشخاص‌ با هم متفاوت است پس اقسام شناختنهای حقیقی نیز نسبت به اشخاص‌ متفاوت خواهد بود . دکتر ارانی در جزوه ماتریالیسم دیالکتیک صفحه ٢٤ می‌گوید : " نوع ساختمان سلسله عصبی به طرز مخصوصی در عمل شناختن مؤثر خواهد بود . خود همین تأثیر ، شناختن است . ما می‌دانیم اعصاب انسان و حیوانات‌ دیگر به طرز &gt