&gt " چقدر بی‌مغز است اگر مکتبهای مخالف ما توقع دارند " شناختن " به‌ صورت خارجی پیدا کند و فکر در تأثیری که از اشیاء گرفته است تصرف نکند . بالاخره این تصرف همان شناختن است . اینهایی که عقب عین حقیقت ، حقیقت مطلق و مفهومهای پوچ دیگر می‌باشند مثل این است که می‌خواهند عمل‌ شناختن مانند عمل هضمی صورت گیرد که نه ماده غذایی وارد معده شود و نه‌ معده بر روی مواد غذایی اثر کند " . همان‌طوری که ملاحظه می‌فرمایید به عقیده ماتریالیستها محسوسات برای فکر مانند مواد غذایی برای معده است و عمل شناختن تأثیر مادی مخصوصی است که‌ سلسله اعصاب بر روی آن پدیده‌های محسوس عادی می‌نماید مانند تأثیر خاصی‌ که معده بر روی مواد غذایی می‌نماید ، و همان طوری که معده‌ها در عمل هضم‌ با یکدیگر اختلاف دارند سلسله اعصاب نیز مختلفند . ایضا در همان صفحه می‌گوید : " نوع ساختمان سلسله عصبی به طرز مخصوصی در عمل شناختن مؤثر خواهد بود زیرا خود همین تأثیر ، شناختن است . ما می‌دانیم که اعصاب انسان و حیوان‌ دیگر به طرز مختلف عمل می‌نماید ، بوی معین انسان را متنفر ولی حیوانی را جلب می‌کند ، رنگ معین به نظر حیوان دیگر حال دیگری را دارد یا اینکه‌ آهنگ معین به گوش یک نفر خوش و به گوش دیگری نامطبوع است ، درجه‌ حرارت معین گاه به نظر سرد و گاه گرم جلوه می‌کند ، خلاصه تأثیر ساختمان‌ سلسله عصبی را در " شناختن " می‌دانیم ولی از اینجا نباید نتیجه بگیریم‌ چون نوع عصب در شناختن مؤثر است پس عین حقیقت را نمی‌توان شناخت زیرا چنانکه ذکر کردیم مفهوم کلمه " شناختن " شامل همین تأثیر مخصوص هم‌ هست " . قطع نظر از سایر اشکالاتی که بر این گفته‌ها وارد است و در مقاله ٤ مشروحا گفته خواهد شد ، با اندک توجه روشن می‌شود که موضوع " حقایق نسبی‌ " که مادیون قائلند نتیجتا به مذهب شکاکان منتهی می‌شود ، چیز تازه‌ای‌ نیست و آن چیزی که &gt