اصول فلسفه و روش رئالیسم 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٣

. ١ حقیقت غیر از واقعیت است . . ٢ صحیح مطلق و همچنین غلط مطلق نداریم بلکه صحیح آن است که با اجزاء - نسبتا - بیشتری از ماده وفق دهد و غلط به عکس آن .

---

&gt نشان می‌دهد که این نسبی بودن ، تاریخی یعنی مطابق توالی زمان است و هر قدر زمان پیش می‌رود اجزاء بیشتری از روابط واقعیت خارجی جزء حقیقت‌ نسبی می‌شود و حال آنکه مکتبهای نسبی و شکاکین این عقیده را ندارند " . ما سابقا مسأله تکامل حقیقت را بیان کردیم و روشن کردیم که تکامل‌ حقیقت به معنایی که منظور مادیین است ( حقیقت متغیر و غیر مشخص ) موهوم محض است و به معانی‌ای که صحیح است ( توسعه تدریجی معلومات ، تبدل فرضیه‌ها در علوم طبیعی ربطی به مدعای مادیین ندارد . اکنون اضافه می‌کنیم فرضا که ما حقایق را متغیر و متکامل بدانیم اشکال‌ شکاک بودن باقی است زیرا طبق عقیده مادیین این حقیقت متحول متکامل ، در همه مراحل نسبی است نه مطلق و این مراحل هم تا بی‌نهایت - به اعتراف‌ خودشان - ادامه دارد ، پس در جمیع مراحل هر حقیقتی را که در نظر بگیریم‌ آنطور است که مقتضای خاص ذهن بشر است نه آنطور که واقع و نفس الامر است یعنی واقعا حقیقت نیست و این عین همان است که نسبیون و سایر شکاکان می‌گویند . حقیقت این است که طرفداران ماتریالیسم دیالکتیک مسأله تکامل حقیقت‌ یا تغییر تکاملی مفاهیم را - که پایه اساسی منطق دیالکتیک و مهمترین‌ سنگر حمله آنان به منطق قدیم است - از راههای مختلفی بیان می‌کنند که با هم فرق می‌کند و خودشان این راهها را از یکدیگر تفکیک نمی‌کنند ( شاید تعمد دارند که برای گم کردن راه ، چند پهلو مقصود خود را ادا کنند ) و بسا هست برای خواننده مقالاتشان ابتدائا تولید تحیر نماید . ما برای اینکه خوانندگان محترم ارزش واقعی فلسفه مادی و منطق‌ دیالکتیک را بهتر دریابند تمام راههای مختلف اثبات تکامل مفاهیم را تفکیک کرده و جدا جدا بیان می‌کنیم و به پاسخ آنها می‌پردازیم . راههای اثبات تکامل حقیقت در نظر طرفداران ماتریالیسم دیالکتیک‌ طرفداران ماتریالیسم دیالکتیک نظریه " تکامل حقیقت " را نه تنها یک نظریه &gt