می‌کردیم ادراکات بدیهی خود را به خلاف کنونی انجام می‌دادیم ، مثلا " ٢x٢ " را مساوی " ٣ " می‌یافتیم چنانکه اینجا مساوی " ٤ " می‌یابیم و چنانکه در همین جا نیز گاهی مساوی " ١ " مثلا می‌بینیم چنانکه اگر ما و مدرکات چهارگانه ما در روی یک

&gt برای هر کس جدا جدا " فرق پیدا می‌شود . کانت به نقل مرحوم فروغی می‌گوید : " انسانها جهان را با یک عینک مخصوص می‌بینند و نمی‌توانند این عینک‌ را از چشم خود دور سازند " . اما مادیین می‌گویند : " هر فردی از افراد انسان جهان را با عینک مخصوص به شخص خود می‌بیند و نمی‌تو اند آن را از خود دور سازد " . فرق دیگری نیز هست و آن اینکه کانت این عینک را فقط برای مشاهده‌ عوارض طبیعت در جلو چشم انسان قرار می‌دهد و اما مادیین این عینک را برای مطالعه هرچیزی حتی ریاضیات و فلسفه در جلو چشم اشخاص قرار می‌دهند. کانت به نقل مرحوم فروغی می‌گوید : " معلوم را تشبیه می‌کنیم به مواد غذایی که باید به بدن برسد و " بدل‌ ما یتحلل " شود . برای این مقصود باید مواد خوراکی از خارج داخل معده‌ شود ، آنگاه باید معده و اعضای دیگر هاضمه شیره‌هایی از خود ضمیمه کنند تا خوراکها غذا شود . پس خوراکها به منزله احساساتند و شیره‌ها حکم زمان و مکان ( که به عقیده کانت ایندو غیر عینی و از مفهومات قبلی ذهن می‌باشند ) را دارند " . چنانکه سابقا از گفتار ارانی نقل کردیم مادیین نیز عین همین تشبیه‌ کانت را تکرار کردند ، تنها اختلاف نظر در نوع شیره‌هایی است که ذهن از خود ضمیمه می‌کند . به عقیده کانت آن شیره‌ها عبارت است از مفهومات‌ قبلی ذهن و به عقیده مادیین عبارت است از نوع تأثیر مخصوص سلسله عصبی‌ . &gt