پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣ - تحقيق و بررسى
محدوديّتهاى شديد ناشى از حملات همه جانبه دشمن، در فشار شديدى قرار داشتند، قرآن چنين مىفرمايد:
« «لَّا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَن يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِى شَىْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُواْ مِنْهُمْ تُقَاةً»؛ افراد با ايمان نبايد به جاى مؤمنان، كافران را دوست و سرپرست خود انتخاب كنند؛ و هر كس چنين كند هيچ رابطهاى با خدا ندارد مگر اين كه از آنها بپرهيزد. [١]
با توجّه به اين كه «تقاة» با «تقيّه» از نظر ريشه و همچنين مفهوم، معادل هستند، روشن مىشود كه در اين آيه به مؤمنان اجازه داده شده كه به هنگام تقيّه حق دارند به دوستى و ولايت غير مسلمانان تظاهر كنند.
همان طور كه مفسّران در ذيل اين آيه گفتهاند، گاهى در آغاز اسلام دشمنان اسلام بعضى از مسلمانان را كه تنها مىيافتند، در فشار قرار مىدادند كه اظهار بيزارى از پيامبر صلى الله عليه و آله و اظهار دوستى نسبت به آنها كنند، از آن جا كه مقاومت در برابر اين گونه پيشنهادها سرانجامش نابودى نفرات مسلمانان و تحليل رفتن تدريجى نيروها و به هدر رفتن بىدليل قدرت مسلمين بود، دستور يافتند كه مقاومت به خرج نداده و نيروهاى خود را بيهوده، هدر ندهند و اين يك تاكتيك عمومى در تمام مبارزاتى است كه طرفداران حق و عدالت در برابر باطل و نيروهاى ستمگر داشتهاند.
و نيز در سوره «يس» آيه ١٤ سخن از رسولان مسيح عليه السلام به ميان آمده و به طورى كه در شأن نزول آن مىخوانيم، هنگامى كه دو نفر فرستاده مسيح به زندان حاكم انطاكيه افتادند، نفر سوّم مأموريّت نجات آنها و دعوت مردم انطاكيه را به عهده گرفت و با استفاده از روش تقيّه توانست در دستگاه حكومت آن چنان نفوذ كند كه
[١]. سوره آل عمران، آيه ٢٨.