پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٦ - ٢- مدارك شفاعت
« «مَنْ ذَا الَّذِى يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ»؛ چه كسى نزد او شفاعت مىكند مگر به اجازه او؟». [١]
و نيز:
« «وَ لَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِندَهُ إِلَّا لِمَنْ اذِنَ لَهُ»؛ هيچ شفاعتى نزد او جز براى كسانى كه اجازه داده سودى ندارد». [٢]
دسته چهارم: آياتى است كه شرايطى براى شفاعتشونده بيان كرده است، گاهى اين شرط را رضايت و خشنودى خدا معرّفى مىكند؛ مانند:
« «وَ لَايَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى»؛ و آنها شفاعت نمىكنند مگر براى كسى كه خدا از او خشنود است». [٣]
طبق اين آيه شفاعت شفيعان فقط شامل حال كسانى مىشود كه به مقام «ارتضاء» يعنى رضايت و پذيرفته شدن در پيشگاهخداوند رسيدهاند.
و گاهى شرط آن را گرفتن عهد و پيمان در نزد خدا (ايمان و توحيد و به رسميّت شناختن پيامبران الهى) معرّفى مىكند؛ مانند:
« «لَا يَمْلِكُونَ الشِّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمانِ عَهْداً»؛ آنها هرگز مالك شفاعت نيستند مگر كسى كه نزد خداوند رحمان عهد و پيمانى دارد». [٤]
[١]. سوره بقره، آيه ٢٥٥.
[٢]. سوره سباء، آيه ٢٣.
[٣]. سوره انبياء، آيه ٢٨.
[٤]. سوره مريم، آيه ٨٧.
بعضى از مفسّرين احتمال دادهاند كه در اين جا قرآن يكى از شرايط شفاعتكننده را بيان مىكند و مىگويد: آنهايى مىتوانند شفاعت كنند كه عهد و پيمان يعنى ارتباط محكمى از نظر ايمان و عمل صالح با پروردگار خود دارند، ولى توجّه به آيه قبل نشان مىدهد كه آيه همان طور كه در بالا گفتيم شرايط شفاعت شونده را ذكر مىكند نه شفاعت كننده را، زيرا در آيه قبل مىفرمايد:
« «وَ نَسُوْقُ الْمُجْرِمِيْنَ الى جَهَنَّمَ وِرْداً»؛ و گناهكاران را همانند تشنگان به سوى دوزخ مىرانيم».
با توجّه به اين آيه معلوم مىشود كه نظر به شرايط شفاعت از سوى مجرمان است.