پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - فلسفه دعا
درصد خودكشيها و بسيارى از بيماريهاى روانى محسوب مىشوند، دعا اثر عميقى در زدودن اضطراب دارد؛ زيرا از يك سو سبب رشد اخلاقى و توازن تكاملهاى مادّى با تكاملهاى اخلاقى و عاطفى مىگردد.
از سوى ديگر- با توجّه به اين كه يكى از عوامل تأثير دعا، دعا براى ديگران است- روح اجتماعى را جانشين انحصارطلبيهاى فردى مىسازد؛ و به خاطر توجّه به يك مبدأ بىپايان، ازلى و ابدى كه سرچشمه همه نيكيهاست و زندگى عالىتر و برترى كه در پرتو ارتباط با او در خود مىبيند، احساس بيهودگى و پوچى را از خود دور ساخته و براى زندگى، هدفى بزرگ مىيابد.
از سوى سوّم، برخوردهاى نامناسب و غير عادلانه را تقليل مىدهد.
از سوى چهارم، به خاطر يافتن تكيهگاه نيرومندى مافوق خود، ناراحتيهاى ناشى از شكستها را از خود دور مىسازد و براى تجديد فعّاليّت و پيروزىبر مشكلات، توان و نيرو گرفته و به آينده اميدوار مىشود.
خوب است آن چه را كه در استدلالهاى بالا آورديم، به زبان ديگرى از گفتههاى يكى از روانشناسان و اطبّاى معروف معاصر بشنويم؛ او در كتابهاى خود كه تحت عنوان «نيايش» [١] و «راه و رسم زندگى» نگاشته، چنين مىنويسد:
«هنگامى كه كلماتِ منطقى، براى اميدوارى نمىتوان يافت، «نيايش» انسان را اميدوار مىكند و قدرت ايستادگى در برابر حوادث بزرگ به او مىدهد». [٢]
«نيايش را نبايد با مُرفين هم رديف دانست، زيرا نيايش در همان حال كه آرامش را پديد آورده است به طور كامل و صحيحى در فعّاليّتهاى مغزى انسانى نوعى شكفتگى و انبساط باطنى ايجاد كرده و گاه قهرمانى و دلاورى را تحريك مىكند». [٣]
[١]. البتّه نيايش مفهومى وسيعتر از دعا دارد، ولى به هر حال دعا يكى از مصاديق روشن نيايش است، بنابراين هر چه درباره نيايش گفته شود، درباره دعا هم صدق مىكند.
[٢]. راه و رسم زندگى، نوشته الكسيس كارل، ص ١٣٧.
[٣]. نيايش، ص ٢١.