پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٧ - فلسفه دعا
«نيايش و دعا تمرينى براى پيدايش يك زمينه كاملًا لازم روحى به شمار مىرود و احساس عرفانى و احساس اخلاقى را همراه باهم تقويت مىكند. در چهره كسانى كه به نيايش مىپردازند تا حدود زيادى حسّ وظيفهشناسى، قِلّت حسد و شرارت، و تا حدودى حسّ نيكى و خيرخواهى نسبت به ديگران ديده مىشود». [١]
«اجتماعاتى كه نياز به نيايش را در خود كشتهاند، در اكثر موارد از فساد و زوال، مصون نخواهند ماند». [٢]
از مجموع آن چه در بالا گفته شد، اثر دعا و نيايش را در رفع اضطرابهاى درونى، شكفتگى و انبساط باطنى، ايجاد روح تحرّك و جنبش، بالا بردن سطح احساس عاطفى و مبارزه با فساد و زوال اجتماعى از نظر يك دانشمند بزرگ روشن مىگردد.
نامبرده مطلب را از اين بالاتر برده و معتقد است كه نيايشحتّى در وضع جسمانى به طرز خارق العاده مشهود است، آن جا كه مىگويد:
«نتايج نيايش را با علم نيز مىتوان دريافت؛ زيرا نيايش نه تنها بر روى حالات عاطفى بلكه بر كيفيّات بدنى نيز اثر مىگذارد و گاهى در چند لحظه يا چند روز، بيمارى جسمى را بهبودى مىبخشد!». [٣]
از آن چه در بحثهاى گذشته بيان شد، راه حلّ نخستين اشكال مربوط به مسأله دعا روشن مىگردد كه بر اثر دعا نه تنها تلاشها و كوششها به خاموشى نمىگرايد، بلكه دعا اميدوارى، تحرّك، آگاهى و جنبش مىبخشد؛ و به انسان براى استفاده از نيروهاى ذخيرهاش آمادگى مىدهد و ميزان استقامت شخص را در برابر مشكلات بالا مىبرد و او را به جبران خطاها و اشتباههاى پيشين دعوت مىكند.
[١]. نيايش، ص ١٩.
[٢]. نيايش، ص ٧١.
[٣]. راه و رسم زندگى.