پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨ - بحث و بررسى

نمى‌ساختيم (و در پرتو مقام عصمت مصون از انحراف نبودى) نزديك بود اندكى به آنان تمايل پيدا كنى» [١].

و) تعميم علم و دانش به تمام طبقات:

« «طَلَبُ العِلْمِ فَرِيْضَةٌ عَلَى كلِّ مُسْلِمٍ»؛ كسب دانش بر هر مسلمانى واجب است» و « «ألَا إنَّ اللّهَ يُحِبُّ بُغاةَ العِلْمِ»؛ همانا خداوند طالب علم را دوست دارد».

ز) دعوت به جهاد و قرار دادن آن در متن دستورات اسلام:

« «وَ جَاهِدُواْ فِى اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ»؛ و در راه خدا جهاد كنيد و حقّ جهادش را ادا نماييد». [٢]

ح) فراهم ساختن هر گونه «قوّه» با مفهوم گسترده اين كلمه:

« «وَ أَعِدُّواْ لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ»؛ هر نيرويى در قوّت داريد براى مقابله با آنها [/ دشمنان‌] آماده سازيد». [٣]

و مانند اينها ...، روى هم رفته و حتّى جدا گانه مى‌تواند دليلى براى طرفداران اين فرضيّه باشد.

٢- مسأله مهم اين است كه بايد «اثر» و «انگيزه» را از هم تفكيك كنيم، هميشه آثار يك پديده نمى‌تواند دليل بر وجود آن بوده باشد، به خصوص اگر روى قسمت خاص و معيّنى از فوايد آن انگشت بگذاريم. به عنوان مثال؛ انسان به خاطر حسّ كنجكاوى همواره مى‌خواهد بيشتر بداند و اين انگيزه او را به سوى دانشها سوق مى‌دهد، درست است كه اين دانشها آثار فراوانى در زندگى او از خود بجاى مى‌گذارد، ولى گاهى هيچ يك از آنها براى او معلوم نبوده و يا اگر بوده محرّك نبوده است.

[١]. سوره اسراء، آيه ٧٤.

[٢]. سوره حج، آيه ٧٨.

[٣]. سوره انفال، آيه ٦٠.