پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٤ - تحقيق و بررسى

ايمان بيرون مى‌رود، و اگر اتّكا به تقيّه كند، امّا از مسائلى باشد كه تقيّه در آن جايز نيست، عذر او پذيرفته نخواهد شد؛ زيرا تقيّه مواضعى دارد كه اگر كسى از آن تجاوز نمايد پذيرفته نمى‌شود، مثل اين كه انسان در ميان جمعيّت بدكارى گرفتار شود و تقيّه كند، اگر اين تقيّه موجب از بين رفتن اهداف مقدس نباشد، جايز است». [١]

از ابو حمزه ثمالى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود:

«وَ أيْمُ اللّهِ لَوْ دُعِيتُمْ لَتَنْصُرُونَا لَقُلْتُمْ لَانَفْعَل إنَّمَا نَتَّقِى وَ لَكَانَتْ التَّقِيَّةُ أحَبَّ إلَيْكُمْ مِنْ آبَائِكُمْ وَ أمَّهَاتِكُمْ وَ لَوْقَدْ قَامَ القَائِمَ مَا احْتَاجَ إلَى مُسَائِلَتِكُمْ عَنْ ذَلِكَ وَ لَاقَامَ فِى كَثِيرٍ مَنْكُمْ حَدَّ النِّفَاقِ». [٢]

از اين روايت به خوبى استفاده مى‌شود كه تقيّه به هنگام لزومِ حمايت از حق نه تنها جايز نيست، بلكه مصداق بارز نفاق است و اگر حكومت عادلانه اسلام باشد، درباره اين گونه تقيّه كنندگان، اجراى حدّ منافق خواهد نمود.

در حديث ديگرى از «دُرُسْت بن ابى منصور» نقل شده كه مى‌گويد:

خدمت امام موسى بن جعفر عليه السلام بودم و كميت، شاعر معروف در آن جا حضور داشت، امام به عنوان اعتراض به او فرمود: تويى كه‌ (درباره بنى اميّه) چنين گفته‌اى؟!

«فَالْآنَ صِرتَ إلَى أُميَّةَ وَ الأمُورُ لَهَا إلَى مَصائِر قَالَ: قُلْتُ: ذَلِكَ وَ اللَّهِ مَا رَجَعْتُ عَنْ إيمَانِى وَ إنِّى لَكُمْ لَمُوَالٍ وَ لَعَدُّوكُمْ لَقَالٍ وَ لَكِنِّى قُلْتُهُ عَلَى التَّقِيَّةِ قَالَ: أمَّا لَئِنْ قُلْتَ ذَلِكَ إنَّ التَّقِيَّة تَجُوزُ فِى شُرْبِ الخَمْرِ؛ تويى كه درباره بنى اميّه مدح كرده‌اى؟ گفت:

من هرگز از ايمان و دوستيم با شما برنگشته‌ام، اين را از روى تقيّه گفته‌ام!

[١]. وسائل الشيعه، ج ١١، ابواب امر به معروف، ح ٦.

[٢]. همان، باب ٢٥، ح ٢.