حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢٧
ادب حضور
٥٧٨.پيامبرخدا صلى الله عليه و آله : همه جاى عرفات، موقف است، پس از دل عُرَنه [١] بالاتر رويد.
٥٧٩.امام صادق عليه السلام : همه جاى عرفات ، موقف است و بهترين جا براى وقوف ، دامنه كوه است .
٥٨٠.امام صادق عليه السلام : در سمت چپ كوه وقوف كن، چرا كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در عرفات در سمت چپ كوه وقوف كرد و چون ايستاد، مردم هجوم آوردند به محل فرود آمدن شتر او و در اطراف آن وقوف مى كردند كه پيامبر ناقه را دور كرد، آنان نيز چنين كردند. پس فرمود: اى مردم! محل پاى شتر من موقف نيست، همه اين منطقه موقف است ـ و با دست به موقف اشاره فرمود ـ در مزدلفه نيز چنين كرد. پس هر جاى خالى را ديدى، با خودت ووسايلت آنجا را پركن، خداوند دوست دارد كه اين جاهاى خالى پرشود. و از رفتن به بلنديها دست بردار و از منطقه اراك [٢] هم بپرهيز.
٥٨١.امام صادق عليه السلام : وقوف در عرفات، بدون وضو شايسته نيست.
٥٨٢.امام صادق عليه السلام : روايت شده است كه از اميرالمؤمنين عليه السلام درباره وقوف در حلّ (خارج حرم) در عرفات پرسيدند ، كه چرا در حَرَم نيست؟ فرمود : زيرا كعبه ، اندرون خانه است و حرم ، خود خانه . چون حجاج ، رو به خداى مى آورند ، آنان را در آستانه در نگه مى دارد تا به درگاهش تضرّع و ناله كنند .
٥٨٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به على عليه السلام : آيا دعاى روز عرفه را به تو بياموزم، كه دعاى پيامبران پيش از من است؟ فرمود : مى گويى : «جز خداى يكتاى بى شريك ، معبودى نيست . سلطنت و ستايش از آن اوست . زنده مى كند و مى ميراند و او زنده اى است كه نمى ميرد . خير در دست اوست و او بر هرچيز تواناست . خدايا! حمد براى توست ، آنگونه كه خود مى ستايى و بهتر از آنچه ما مى گوييم و بالاتر از آنچه گويندگان مى گويند . خدايا! نماز وعبادتم ، زندگى و مرگم و بيزارى جستنم براى توست، توان و نيرويم از توست . خدايا! از فقر و وسوسه هاى درون و پراكندگى كار و عذاب قبر ، به تو پناه مى برم . خدايا بهترين نسيم ها را از تو مى طلبم و از شرّ آنچه طوفانها مى آورد ، به تو پناه مى برم و از تو خير شب و روز را مى خواهم . خدايا! در دل و گوش و چشمم و در گوشت و خون و استخوانها و رگهايم ، در جايگاه نشستن و ايستادنم و در ورود و خروجم، نور و روشنايى قرار بده و روزى كه تو را ديدار مى كنم فروغ مرا بزرگ بدار ، كه تو بر هرچيز توانايى» .
[١] نام محلّى در عرفات است (مجمع البحرين) .[٢] وادىِ اراك نزديك مكّه در مرز عرفات است.