حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩٠
توضيحى درباره توسعه مسجد پيامبر
مسجد نبوى مانند مسجد الحرام توسعه هاى مكرّرى را شاهد بوده است . نخستين توسعه به دست مبارك سازنده آن ، حضرت رسول اكرم در سال هفتم هجرى صورت گرفته است . سپس عمر به سال ١٧ هجرى و عثمان به سال ٢٩ هجرى ، هر يك اندكى از سمت غرب و شمال به مسجد افزودند . عثمان از سمت قبله «جنوب مسجد» نيز چند ستون افزود و براى مسجد محراب ساخت . در سال ٨٨ هجرى عمر بن عبدالعزيز هنگام ولايتش بر مدينه از سوى وليد بن عبدالملك ، شش ستون از شرق و غرب و چهارده ستون در شمال مسجد افزود. سپس مهدى عباسى در سال ١٦١ هجرى ناحيه شمالى مسجد را توسعه داد . از زمان سلاطين عثمانى، ترميم و تعميراتى انجام گرفت و سلطان عبدالمجيد عثمانى بيشترين توسعه و تعمير و تزئين را انجام داد . اقدامات او از سال ١٢٦٥ تا آخر دوره سلطنتش (١٢٧٧ هجرى) استمرار داشت . در زمان معاصر و در سال هاى ١٣٧٠ هجرى و ١٤٠٦ توسعه هاى پهناورى را از همه سوى مسجد به جز سمت قبله شاهد بوده ايم كه مساحت مسجد را چند برابر كرده است و به علاوه مساحتى هم در بيرون مسجد براى نماز، تسطيح و سنگفرش شده است . جريان احكام فقهى ويژه مسجد نبوى در اين زيادت ها مورد ترديد فقها است .