شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٣٠
معارف نظر داشته، نه فروع و احكام فقهى. شرح صدرالمتألهين نخستين بار با چاپ سنگى در قطع رحلى انتشار يافت و سپس بخش هايى از آن (كتاب العقل و الجهل، بخشى از كتاب الحجّة و بخشى از كتاب التوحيد) با تحقيق محمد خواجوى در دسترس علاقه مندان قرار گرفت. خواجوى در بخشى از مقدمه اين كتاب چنين آورده است: پس از پايان يافتن تصحيح كتاب مفاتيح الغيب، نگاشته فيلسوف الهى و حكيم صمدانى صدرالمتألهين شيرازى رحمه الله، مؤسسه مطالعات و تحقيقات علمى فرهنگى از من خواست تا يكى از كتاب هاى ايشان را تصحيح كنم و آن را با تحقيق و تنقيح منتشر سازم و آن كتاب، شرح اُصول الكافى است كه از مهم ترين شرح هاى اصول الكافى برشمرده مى شود... . [١] گذشته از مقدمه خواجوى، استاد على عابدى شاهرودى مقدمه مبسوطى در ١٤٠ صفحه نوشته، كه دربرگيرنده آموزه هاى ارزشمندى در زمينه دانش حديث از جمله اختلاف قدما و متأخران در تقسيم بندى خبر، شيوه كلينى در الكافى، طرق تشخيص مشتركات و... است. صدرالمتألهين در آغاز شرح خود، پس از تمجيد از دانش هاى حديثى، شرح روايات و بازشناساندن معارف بلندى را كه در دل آنها آمده از آرزوها و دغدغه هاى ديرينه ذهنى خود دانسته، كه گرفتارى ها و موانع روزگار، اجازه تحقيق اين آرزو را به او نمى داده است، تا آن كه در پى درخواست شمارى از دوستان و برادران دينى به اين مهم، همت گمارده است. [٢] انتخاب كتاب الكافى ظاهرا بدان دليل بوده كه او اين كتاب را بهترين اثر در اين موضوع مى دانسته است؛ زيرا در تمجيد از اين كتاب چنين آورده است: إن أحسن أحاديث مذكورة رويت لنا منهم، و ابهى درر كلمات منثورة نقلت إلينا عنهم... أحاديث كتاب الكافى التى ألّفها و جمعها أمين الإسلام و ثقة
[١] همان، ص ٣.[٢] همان، ص ١٦٩.