صحيح و معتبر است و ما بقى آن كه ١١٦٩٣ حديث مى شود، صحيح و قابل اعتماد نيست، [١] از اين جهت بايد دور ريخته شود» و بر اين اساس دست به تصفيه كتاب كافى زد و تنها اخبار صحيح آن را در سه مجلد تحت عنوان «صحيح الكافى» به چاپ رسانيد. [٢] طبق نظر اين گروه از آن جا كه كتاب كافى مشتمل بر بيش از يازده هزار حديث غير صحيح است از اين رو در مرحله نازلى از اعتبار قرار دارد به خصوص كه در «كتاب الحجة» آن رواياتى وجود دارد كه مشعر بر اين است كه امامان عليهم السلام سيزده نفرند كه دوازده نفر آنها از نسل فاطمه و پيامبر سلام اللّه عليهما مى باشند و همچنين در كتاب «فضل القرآن» و «كتاب الحجة» آن، رواياتى موجود است كه دلالت بر تحريف قرآن دارند، عليهذا چگونه مى توان به چنين كتابى اعتماد كرد؟!!

نادرستى و نقاط ضعف اين ديدگاه

اين ديدگاه نيز غير منصفانه و نادرست است زيرا نه با واقعيت تاريخ زندگى مرحوم كلينى و هويت كتابش تطبيق دارد و نه آن صغرى و كبرى آن نتايج غلط را به دنبال خواهد داشت. عليهذا لازم است به نكات زير توجه شود:

١. تحريف واقعيت!

ناديده گرفتن شخصيت علمى كلينى و پايين آوردن موقعيت او تا مرحله يك كاسب دوره گرد كه دفترى در دست داشته هر چه را مى شنيده بدون توجه به درستى و

[١] در مورد آمار روايات كافى، نقل ها مختلف است: صاحب لؤلؤة البحرين مى نويسد: مجموع احاديث كافى ١٦١٩٩ حديث است و ٥٠٧٢ حديث آن، صحيح و ١٤٤ حديث آن، «حَسَنْ» و ١١١٨ حديث آن «موثق» و ٣٠٢ حديث آن «قوى» و ٩٤٨٥ حديث آن «ضعيف» مى باشد (مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٥٤١) ولى روضات الجنات از همين كتاب اين طور نقل مى كند: «مجموع احاديث كافى ١٦١٩٠ حديث است و صحيح آن ٥٠٧٢ حديث و موثق آن ١١١٨ حديث و قوى آن ٣٠٢ حديث و ضعيف آن ٩٤٨٥ حديث است (ج ٦، ص ١١٦) البته همانطور كه ملاحظه مى فرماييد: هم آمار اقسام و هم مجموع آن با هم اختلاف دارند به خصوص كه مجموع احاديث به نقل مستدرك مى شود ١٦١٢١ كه متأسفانه ١٦١٩٩ نقل كرده است و به نقل روضات حديث حسن افتاده است.[٢] علامه عسكرى مى نويسد: ولما كان المؤلف (محمد باقر بهبودى) قد اعتمد في عمله على الاقوال المنقوله عن كتاب الرجال المنسوب إلى ابن الغضائري وعلماء الدراية والرجال ينكرون وجود كتاب كهذا لابن الغضائري لهذا لم يلق عمله المذكور القبول في الحوزات العلمية (معالم المدرستين، ج ٣، ص ٢٢٨).