جاى ديگر بعد از اشاره به داستان ابن ابى العوجاء مى نويسد: «آفت نوشته هاى ايشان بيشتر، برداشت هاى ناصحيح از تاريخ و رجال است وگرنه اگر با مقياس هاى صحيح به جداسازى حديث البته نه به صورت حذف اشتغال مى ورزيد، عمل مقدس مى بود، اما متأسفانه سليقه شخص ايشان سبب شده است كه قسمت اعظم احاديث كافى نامطلوب معرفى شود. [١] در پاسخ اين گفته ايشان، توجه خوانندگان را به دو نكته جلب مى كنم: ١. مؤلف صحيح الكافى اسناد احاديث كافى را بر اساس شيوه قدما وارسى كرده و تعداد ٦٦٣٦ حديث آن را از نظر سند صحيح مى داند، سپس متن احاديث را با توجه به انظار فقهاى عظام و مقايسه با كتاب و سنت پالايش نمود و ٢٢٠٨ حديث آن را از نظر محتوا رد كرده، ٤٤٢٨ حديث آن را حجت شرعى مى داند و به نام صحيح معرفى كرده است. علامه مجلسى كه شيوه متأخرين را پذيرفته و در برخى موارد ملاحظات شخصى دارد، صحاح كافى را در حدود ٦٠٠٠ حديث مى داند كه تا رقم ٦٦٣٦ تعداد ٦٣٦ حديث كم دارد و موقعى كه احاديث را شرح مى كند، با توجه به تقيه، مخالفت با شهرت و ساير مسائل ديگر قسمتى از همين ٦٠٠٠ حديث را از درجه اعتبار و حجيت ساقط مى نمايد و مضمون حديث را نمى پذيرد. متأسفانه تاكنون آمار اين پالايش دوم را كه در متن حديث انجام گرفته، به دست نياورده اند، تا پاسخ قطعى روشن شود و مقايسه لازم بين صحاح مرآت العقول و صحاح انتخابى در صحيح الكافى صورت بگيرد. پس اگر آقاى سبحانى مرحله اول را در نظر بگيرند، بايد علامه مجلسى را مؤاخذه نمايند كه ٦٣٦ حديث را از صحاح كافى كم كرده است و اگر مرحله دوم را در نظر بگيرند، اول بايد كمر همت ببندند و پذيرفته هاى مرآت العقول را آمار كنند سپس با احاديث صحيح الكافى مقياس بگيرند تا مقايسه ايشان صحيح باشد.

[١] كيهان فرهنگى، ص ٣٤، ستون ٣.[٢] ر.ك: معجم رجال الحديث، ج ١، ص ٣٤.[٣] كيهان فرهنگى، ص ٣٥، ستون ٣.[٤] كيهان فرهنگى، ص ٣٦، ستون ١.[٥] كيهان فرهنگى، ص ٣٥، ستون ٢.[٦] ر.ك: مرآة علامه مجلسى، ج ٨، ص ١١٢؛ درايه شهيد، ص ٢٩؛ وجيزه شيخ بهايى، ص ٨ .[٧] ر.ك: صحيح الكافى، حديث ٧٣؛ بحار الأنوار مجلسى، ج ٢٣، ص ٢٥ ـ ٢٨.[٨] ر.ك: بحار الأنوار، ج ٩٥، ص ٢٩.[٩] ر.ك: مهج الدعوات، ص ٤٤٤؛ مفاتيح الجنان، ص ٢٩٩؛ بحار الأنوار، ج ٦٦، ص ٤٧٦.[١٠] كيهان فرهنگى، ص ٣٥، ستون ٣.[١١] رك: معرفة الحديث، ص ٤٢ ٤٤.[١٢] ر.ك: تهذيب التهذيب، ابن حجر، ج ٣، ص ١٥؛ معرفة الحديث، ص ٤٤.[١٣] ر.ك: تصحيح النظر فى توضيح نخبة الفكر .[١٤] احاديث عدديه در كتب كافى، ج ٤، ص ٧٨، فقيه من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ١٧٠، كتاب خصال، ج ٢، ص ٥٢٧ و ص ٦٠٢، كتاب اقبال الأعمال، ص تا ٠١٦، كتاب وسائل الشيعه، ابواب هلال ماه رمضان، روايت شده است.[١٥] ر.ك: اقبال الاعمال، ص ٥ .[١٦] كيهان فرهنگى، ص ٣٥، ستون ١.[١٧] ر.ك: رجال شيخ طوسى، ص ٤٤٢؛ منتظم ابن جوزى، ج ٦، ص ٣٣٧؛ تذكرة الحفاظ، ذهبى، ص ٨٤٠ .[١٨] كيهان فرهنگى، ص ٣٥، ستون ٢.[١٩] ر.ك: معجم رجال الحديث، ترجمه كلينى.[٢٠] ر.ك: رجال نجاشى ترجمه كلينى.[٢١] ر.ك: مشيخه تهذيب، ص ٢٩؛ استبصار، ج ٤، ص ٣١٠، فهرست ابو غالب زرارى، ص ٧٨.[٢٢] ر.ك: غيبت نعمانى، ص ٢٤٩.