شناخت نامه کليني و الکافي
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص

شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٤٩٣

ثالثا: سخن اين دو كتاب همچنان كه پيش تر گفتيم، ناظر به كتب اهل تسنن است. بنابراين ربطى به روايت وارده در كتب شيعه از طريق خاصه ندارد. ١٤. ايشان در مورد احاديث طبى مى گويند: «نظر من اين است كه اين احاديث كاملاً از كتب طبى و اساطيرى قديمى استخراج و اقتباس شده است». در اين مصاحبه و در مقدمه صحيح الكافى، احاديث فراوانى به جعل نسبت داده شده اند كه ما دليل معتبرى بر آنها نيافتيم، در اواخر همين مصاحبه آقاى بهبودى گفته اند كه: همه اين احاديث را كه سندى مجهول و بدنام دارند بايد دور بريزيم و افزوده اند كه: به نظر من، اگر كسى اين گونه احاديث را در حال روزه روايت كند روزه اش باطل مى شود زيرا نسبت دروغ به امامان، روزه را مى شكند. و در مقدمه صحيح الكافى، داستانى طولانى در مورد كيفيت جعل حديث و چگونگى مقابله ناقدين با آن، مذكور گرديده است [١] كه مدرك آن بر نگارنده پوشيده است. همچنان كه قبلاً نيز اشاره شد، مجرد صحيح نبودن سند يك حديث، دليل جعلى بودن آن نيست. حتى اگر در مورد يكى از روات آن حديث در كتب رجال، كلمه جاعل به كار برده باشند، باز معنايش اين نيست كه هر چه روايت نقل نموده است جعلى است، معمولاً جاعلين حديث، روايات صحيح فراوانى را نيز نقل مى كنند تا احاديث جعلى ايشان در بين آنها ناشناخته باشد همچنين است در مورد لقب كاذب و كذّاب و... بنابراين نمى توان به راحتى فتوى داد كه هر كه روايتى را كه در سند آن بدنام يا مجهولى وجود دارد در حال روزه، روايت كند روزه اش باطل مى شود. در مورد احاديث طبى هم، مجرد تشابه معنى يك روايت با مطالب كتب طبى دليل اين نيست كه اين روايت از آن كتب اخذ شده است. ١٥. در مصاحبه آمده است: كتاب طب الرضا تأليف محمد بن جمهور عمى كه هم شيعه محسوب مى شود و هم سنى، و نه اين و نه آن، چون اديب و روشنفكر است و به چيزى اعتقاد ندارد. راقم اين سطور جايى را نيافته است كه او را سنى معرفى كرده


[١] دلائل الامامة، صفحه آخر، ٣٢٠؛ المحجة، ص ٤٦.[٢] به اصطلاح علم اصول، طبق قاعده در ثبوت «كل شى ء لشى ء فرع لثبوت المثبت له» اول بايد خصوصيات موجود در روايت احراز شود و آنگاه اين حديث مورد استناد قرار گيرد و هيچ حكمى، موضوع خود را ثابت نمى كند بلكه مضمون آن ثبوت نسبت حكميه در فرض وجود موضوع مى باشد مثلاً اگر گرفته شود «الخمر حرام» ابتدا بايد خمر بودن يك مايع ثابت شود و بعد اين دليل، مستند قرار گيرد و خود اين حكم نمى گويد كه چه چيزى خمر هست و چه چيزى نيست.[٣] آيه «فَاقْرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ» : سوره مزمل ٢٢، آيه «وَ رَتِّلِ الْقُرْءَانَ تَرْتِيلاً» ، همين سوره ٤.[٤] كافى، ج ٢، كتاب فضل القرآن، باب ١٢، حديث ١٦، سند اين روايت چنين است: على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن ابى عمير عن معاوية بن عمار كه تمامى روات از اجلاء هستند، در مورد ابراهيم بن هاشم سخنانى گفته شده است ولى محققين او را از بزرگان روات و معتمدين ايشان مى دانند و در كتاب صحيح الكافى هم بارها ذكر شده است. با اين همه، اين روايت در صحيح الكافى درج نشده است كه مايه شگفتى آميخته با تأسف مى باشد.[٥] تنها در در المنثور سيوطى جلال الدين عبدالرحمن، مكتبه اسلاميه و مكتبه جعفريه، تهران، دار الكتب العراقيه كاظميه، ج ٦، ص ٢٨٠ روايتى آمده است كه اين آيه را به قرائت ١٠٠ آيه تفسير مى كند و نيز ٢ روايت از طرق عامه آمده است كه از آن انحصار مدلول آيه به نماز استفاده نمى شود.[٦] كنز العرفان، فاضل مقداد، ابن عبداللّه السيورى، مكتبه المرتضويه، تهران، ١٣٨٤ق، ج ١، ص ١١٨.[٧] بحار الأنوار، ج ٨٥، ص ١٠.[٨] البته گاه قرائت قرآن، واجب كفائى مى باشد كه از محل سخن بيرون است.[٩] به طور نمونه ببينيد ميزان الاعتدال، ذهبى محمد بن احمد بن عثمان، دار احياء الكتب العربيه، بيروت، ١٣٨٢ق، ج ١، ص ٥، ٢٧١، ٣٦٣، ٤٠٨، ج ٢، ص ٣٦٣ و مجروحين، محمد بن حبان، ابوحاتم، دار المعرفة، بيروت، ١٣٩٦ق، ج ١، ص ١٧٤، ٢٠٦.[١٠] ميزان الاعتدال، ابوحمزه ثمالى، ثابت بن دينار، ج ١، ص ٣٦٣.[١١] ميزان الاعتدال، ج ١، ص ٢٧.[١٢] كشف الخفاء، عجلونى اسماعيل بن محمد، مؤسسه الرساله، بيروت، چ ٢، ١٣٩٩، ج ٢، ص ٥٦٤.[١٣] كافى، ج ١، كتاب العقل و الجهل، باب اول، روايت ٩؛ محاسن، برقى احمد بن محمد بن خالد، دار الكتب الاسلاميه، چاپ اول، تهران، ١٣٧٠ق، ١٣٣٠ش.[١٤] كشف الخفاء، ج ١، ص ٧.[١٥] همان، ج ٢.[١٦] به كتبى كه مستقلاً در اين زمينه تأليف شده است رجوع شود مانند عبقات الأنوار مير حامد حسين موسوى هندى، دلائل الصدق شيخ محمد حسن مظفر، غاية المرام سيد هاشم بحرانى، الفضائل الخمسه سيد مرتضى فيروزآبادى و مراجعات (= امامت و رهبرى على عليه السلام ) سيد شرف الدين موسوى و در خصوص حديث غدير به الغدير شيخ عبدالحسين امينى، فيض القدير، يا خلاصة عبقات الأنوار از حاج شيخ عباس قمى و... و نيز كتب بالا، مراجعه شود.[١٧] دلائل الصدق، ج ١، صفحه اول مقدمه.[١٨] الاسرار المرفوعة فى الاخبار الموضوعة، قارى ملاعلى بن محمد، دارالامانة و مؤسسه الرساله، بيروت ١٣٩١ق، ص ٤٧٥.[١٩] كشف الخفاء، ج ٢، ص ٥٥٨، ٥٦٤.[٢٠] اخبار موضوعه، ص ٧٣ ٧٤؛ كشف الخفاء، ج ١، ص ٨.[٢١] تدريب الراوى فى شرح تقريب النواوى السيوطى جلال الدين عبدالرحمن بن ابى بكر، المكتبه العلميه، مدينه منوره، ١٣٧٩ق، ص ١٨٩ و ١٩٠. در اين كتاب متذكر شده است كه احاديثى در مورد فضائل سوره هايى چند، وارد شده است كه بعضى صحيح و بعضى حسن و بعضى ضعيف غير مجعول مى باشد.[٢٢] صحيح الكافى، محمد باقر بهبودى، الدار الاسلاميه، بيروت، ١٤٠١ق، مقدمه.[٢٣] رجال نجاشى، ص ٢٣٨؛ فهرست شيخ، ص ٢٨٤؛ رجال طوسى، ص ٣٨٧ (و ببينيد ٥١٢)؛ معجم رجال الحديث، ج ١٥، ص ١٧٧.[٢٤] معجم رجال الحديث، ج ١٥، ص ١٧١؛ قاموس الرجال، ج ٨، ص ١١٣؛ مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٣٤٥.[٢٥] فهرست شيخ طوسى، ص ٢٨٤؛ مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٣٤٦.