شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٤٧٩
مشايخ كلينى (على بن ابراهيم بن هاشم قمى) نيز رواى مى كند [١] و ابوغالب زرارى از اين شخصيت هم روايت مى نمايد، [٢] بنابراين او بايد در حدود سال ٢٨٥ يا قبل از آن متولد شده باشد. بنابراين به هنگام عرضه كافى، ٤١ يا ٤٢ سال داشته است. اين عالم سترگ، متكلمى برجسته بوده است و در حضور امير ابن حمدان با قاضى موصل مباهله نموده كه داستان جالب آن در رجال نجاشى مذكور است. ٥. محمد بن احمد بن محمد بن سنان، [٣] در مورد اين شخصيت در رجال شيخ طوسى، آمده استك نزيل رى و احتمالاً روايت او از كلينى در رى بوده است نه در بغداد. ٦. هارون بن موسى تعلكبرى [٤] (م ٣٨٥)، تمامى اين شخصيات كافى را از كلينى روايت نموده اند. [٥] و همچنان كه ديديد اكثر آنها در سنّ كمال بوده اند و نوجوانى بقيه هم روشن نيست زيرا تاريخ ولادت آنها مجهول است. شخصيت هاى ديگرى هم هستند كه كافى را از كلينى روايت كرده اند و نام آنها در مقدمه كافى نيامده است از جمله: ١. ابوجعفر محمد بن عبداللّه حسينى جعفى ٢ و ٣. ابوالحسن عبدالعزيز و ابوالقاسم عبدالواحد كه هر دو پسر عبداللّه بن يونس موصلى بوده اند، تلعكبرى از اين دو برادر در سال ٣٢٦ روايت مى كند و اين دو به او اجازه روايت مى دهند. [٦]
[١] رجال شيخ طوسى، ص ٥٠٣؛ استبصار آخر جلد سوم، قسم ثانى، مطبعة دار الكتب الاسلاميه، نجف، ١٣٧٦ق، ص ٣٣٤.[٢] رسالة فى آل اعين، ص ٨٥ ؛ نوابغ الرواة، ص ٢٣٠.[٣] مشيخه كتاب من لا يحضره الفقيه در جزء ٤ كتاب فقيه، دار الكتب الاسلاميه، نجف، ١٣٧٨، ص ١١٦؛ مشيخة فقيه؛ رجال طوسى، ص ٥١٠ ؛ معجم رجال الحديث، ج ١٥، ص ٢٠؛ نوابغ الرواة، ص ٢٣٨.[٤] رجال نجاشى، ص ٣٠٨؛ رجال طوسى، ص ٥١٦ ؛ معجم رجال الحديث، ص ٣٢٨ و خصوصا نوابغ الرواة، ص ٣٢٨، در اين كتاب آمده است كه از مشايخ تلعكبرى ابوعلى احمد بن همام متوفى ٣٠٦ق مى باشد و از اين مطلب استفاده مى شود كه او در سال ٢٩١ يا اندكى بعد متولد شده باشد، با توجه به اين كلام، در مى يابيم كه او در سال ٣٢٦ق، حدود ٣٥ سال سن داشته است.[٥] رجال نجاشى، ص ٢٦٧؛ فهرست شيخ طوسى، ص ٣٢٧، كافى، ج ٦، ابتداى كتاب الصيد، ص ٢٠٢؛ نوابغ الرواة، ص ٣١٤؛ معجم رجال الحديث، ج ١٨، ص ٥٠ ؛ مشيخه فقيه، ص ١١٦ و نيز رجوع كنيد به تراجم اين شخصيات در كتب رجالى كه قبلاً به عده از آنها ارجاع داده شد.[٦] رجال طوسى، ص ٤٨١.