شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٤٧٨
مبرز و از خاندان علمى بوده است از سعد بن عبداللّه اشعرى (متوفى سال ٢٩٩ يا ٣٠٠ يا ٣٠١) [١] دو يا چهار روايت نقل مى كند [٢] و اگر هنگام سماع حديث از سعد، ١٠ ساله بوده تولد او در حدود سال ٢٩٠ واقع شده است. بنابراين در سال ٣٢٦، حدود ٣٦ سال سن داشته است. ٣. محمد بن ابراهيم نعمانى معروف به ابن زينب، صاحب كتاب غيبت. اين شخصيت از شاگردان ويژه كلينى بوده و كتاب كافى را مى نوشته است. [٣] اين عالم بزرگ در سال ٣١٣ به شيراز سفر كرده است و در آنجا از ابوالقاسم موسى بن محمد قمى استفاده علمى نموده است، [٤] سن او در اين هنگام حداقل ١٥ سال بوده است. بنابراين ولادت او قبل از سال ٢٩٨ مى باشد و ظاهرا از آن خيلى بيشتر بوده است، زيرا ابوغالب زرارى مذكور در بالا، از او حديث روايت كرده است. [٥] ابوغالب از اوايل جوانى به اشتغال علم مشغول بوده است [٦] و على القاعده از مجيز خود نعمانى بزرگ تر نمى باشد. بنابراين اگر ولادت نعمانى را در حدود سال ٢٨٥ (سال ولادت ابوغالب) فرض كنيم، او در سال ٣٢٦، حدود ٤١ سال عمر كرده و بنابراين همانند ابوغالب زرارى مرد كاملى بوده است. ٤. محمد بن احمد صفوانى، (م ٣٥٨) راوى مخصوص كافى، [٧] او از بعضى از
[١] رجال نجاشى، ص ١٢٨؛ خلاصة الاقوال، علامه حلى حسن بن يوسف بن على بن مطهر، چاپ دوم، المطبعة الحيدرية، نجف ١٣٨١ش، ص ٧٩.[٢] رجال نجاشى، ص ٨٩، ش ١٢٢٧.[٣] كتاب الغيبة، ابن ابى زينب محمد بن ابراهيم نعمانى تحقيق مقدمه از على اكبر غفارى، مكتبه صدوق تهران، ١٣٩٧ق، مقدمه، ص ١١؛ رجال نجاشى، ص ٢٧١؛ معجم رجال الحديث، ج ١٤، ص ٢٢١.[٤] كتاب غيبة نعمانى، ص ٦٢.[٥] طبقات أعلام الشيعة، نوابغ الرواة فى رابع المئات، شيخ آقا بزرگ تهرانى، چاپ اول، ١٣٩٠ق، ص ٢٣٠؛ رسالة فى آل اعين، ص ٨١.[٦] رسالة فى آل اعين، ص ٣٨.[٧] رجال نجاشى، ص ٢٧٩؛ فهرست شيخ طوسى، ص ٢٧١؛ رجال شيخ طوسى، ص ٥٠٢ ؛ معجم رجال الحديث، ج ١٥، ص ٨ ؛ كافى، ج ١، ص ٢٥.