كتاب اصول آل الرسول به موضوع استخراج قواعد اصول فقه از منابع حديثى پرداخته و رواياتى را از فروع الكافى كه دلالت بر قواعد اصولى داشته فهرست نموده است . نويسنده اين مقاله ضمن بيان مقدمه اى در كتاب شناسى اين دسته از كتاب ها، به معرفى نويسنده كتاب پرداخته و اشاره داشته كه اين كتاب مفقود شده و تنها حواشى نويسنده بر دو نسخه از فروع الكافى در دسترس است . نگارنده مقاله اين حواشى را جمع آورى نموده و به ترتيب احاديث فروع الكافى مرتب ساخته و نتايج اصولى نويسنده را در مقابل آن نوشته است . اين كه فقه شيعه مى تواند در همه زمان ها و در همه مسائل فقهى پاسخ گو باشد، به خاطر آن است كه آيات قرآن مجيد و روايات رسول خدا و اهل بيت عليهم السلام شامل اصول كلى و قواعدى است كه فقيه مى تواند از يك يك آن قواعد و اصول كلى، حكم مسائل متعدد، فراوان و احيانا بى شمار را استخراج كند. از امام صادق عليه السلام روايت شده: إنّما علينا أن نلقى إليكم الاُصول و عليكم أن تفرّعوا. [٢]

[١] فصل نامه علوم حديث، ش ٣٣، پاييز ٨٣، ص ٩ ٢٨.[٢] مستطرفات السرائر، ص ٥٧ و ٥٨. حديث اول از هشام بن سالم از امام صادق عليه السلام و حديث دوم از بزنطى از امام رضا عليه السلام است و در غوالى اللئالى، ج ٤، ص ٦٤ حديث اول از زراره و أبوبصير از امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام نيز نقل شده است.[٣] مستطرفات السرائر، ص ٥٧ و ٥٨. حديث اول از هشام بن سالم از امام صادق عليه السلام و حديث دوم از بزنطى از امام رضا عليه السلام است و در غوالى اللئالى، ج ٤، ص ٦٤ حديث اول از زراره و أبوبصير از امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام نيز نقل شده است.[٤] وسائل الشيعة، ج ٥، ص ٣١٨ به نقل از من لا يحضره الفقيه.[٥] نسخه كتابت شده در سال ١٠٨٧ق، از جلد اول بحارالأنوار در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مى شود و تاريخ تأليف آن شايد پيش از سال ١٠٨٧ق،[٦] بحارالأنوار، ج ٢، ص ٢٦٨ .[٧] تأليف اين كتاب در سال ١٠٩٧ق، به پايان رسيده است.[٨] ر.ك: چاپ جديد الفصول المهمة در سه جلد.[٩] ر. ك: الفوائد المدنية، ص ٣١٢ (چاپ جديد) و الاصول الاصيلة، ص ٦٥ (چاپ محدّث ارموى).[١٠] اعيان الشيعة، ج ١، ص ١٠٣.[١١] نيز در كتاب فصل الخطاب كه مانند كتاب وسائل الشيعة است بابى به اين موضوع اختصاص يافته و رواياتى نقل شده است. همچنين مرحوم سيدمحسن عاملى در كتاب اعيان الشيعة، ج ١، ص ١٠٣، زير عنوان «ما أثر عن أئمة اهل البيت فى اُصول الفقه»، تعدادى از روايات را ياد كرده است. لازم به يادآورى است كه در كتاب مرحوم شبرّ برخى از قواعد فقه هم ياد شده است.