والكفر نيز در قالب سه عنوان پايان نامه كارشناسى ارشد در دانشگاه قم ارائه شده است، با اين مشخصات: ١. تصحيح و تعليق «الصافى فى شرح اصول الكافى»، تدوين: جواد آهنگر، تابستان ١٣٧٨، شامل باب ٩١ تا ١١٢. ٢. تصحيح و تعليق شرح اصول كافى، تدوين: عبداللّه كيوانى، زمستان ١٣٧٨، شامل باب ١١٣ تا ١٦٥. ٣. تصحيح و تعليق «الصافى فى شرح اصول الكافى»، تدوين: محمود صمدى، زمستان ١٣٧٧، باب ١٦٥ تا ٢٠٩. [١] بدين ترتيب، از ٩١ (باب الاصلاح بين الناس) تا آخر كتاب الايمان و الكفر، تحقيق شده است. ٤.٥. امتيازات كتاب، بر اساس نوشته هاى دو تن اخير در مقدمه هاى پايان نامه دوم و سوم، چنين است: ١. ريشه يابى لغات، تجزيه و تركيب كلمات و بيان نكات صرفى و نحوى آنها (مانند: شرح حديث ٣، باب ١٦٥). ٢. نقل احتمالات مختلف در يك كلمه مانند: سَخَط، سُخْط، سُخَط. ٣. ترجمه دقيق كلمات عربى به فارسى و كوشش در يافتن بهترين معادل فارسى براى كلمات عربى، مانند: حكيم = مصلحت انديش، بذاء = زبان درازى، سفه = سبكى، يقين = قرار خاطر، بهاء = خوش نمايى، اكبر همّه = بزرگ تر پيشنهاد خاطر او، الحجّة = معيار و دليل، رب = صاحب كل اختيار، عزّت = بى ننگى، لطيف = نازك كار. ٤. ارجاع دقيق نكات مشابه به نخستين مورد توضيح داده شده، با ذكر نام باب و شماره باب و شماره حديث. ٥. آورده ضرب المثل هاى فارسى براى رساندن مفهوم ضرب المثل هاى عربى،

[١] بيست و يك شرح بر كتاب كافى و يا بخشى از آن در كتاب الشيخ الكلينى البغدادى و كتاب الكافى «فروع» معرفى شده است.[٢] امل الآمل، ج ٢، ص ١١٢.[٣] جامع الرواة، ج ١، ص ٢٩٨.[٤] رياض العلماء، ج ٢، ص ٢٦١.[٥] روضات الجنات، ج ٣، ص ٢٥٧.[٦] اعيان الشيعه، ج ٦، ص ٣٥٥.[٧] طبقات اعلام شيعه، ج ٥، ص ٢٠٤.[٨] اين سه عنوان پايان نامه در كتابخانه مركزى دانشگاه قم، بخش پايان نامه هاى «فلسفه و كلام اسلامى» به شماره هاى ٣٣ و ٣٨ و ٥٤ موجود است.