شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ١٩٢
معرفى انساب، مانند: الآدّمى (ص ١٧)، الاُسوارى (ص ٢٣)، الاُعبودى (ص ٢٥)، الطريحى (ص ١٢٦). ـ معرفى القاب مشترك ميان چند راوى، مانند: الاُسيّدى (ص ٢٣ـ٢٤)، السِنّجى (ص ١٠٨). ـ معرفى واژه هاى يكسان با تعيين اختلاف در اعراب يا تشديد، مانند: السَمَعى و السِمَعى (ص ١٠٧)، الغَزالى و الغزّالى (ص ١٤٣). ـ معرفى زنان راوى، مانند: سُعاد (ص ١٠٢)، السعدة (ص ١٠٢)، سَمانة (ص ١٠٦)، عبلة (ص ١٣٠)، غرام (ص ١٤٣)، الفحّام (ص ١٤٦). ـ معرفى وجه ارتباط و پيوند بين اسامى قديم و جديد، مانند: السّيرافى (١١٠). ٣. ٤. فوائد اين اثر، بسيار بيشتر از آن است كه در اين مقال توصيف شود. بر هر كسى كه دستى بر احاديث دارد و اهل تحقيق و مطالعه در متون حديث باشد، لازم است كه به اين دست نامه دسترسى داشته و در كنار مطالعات و تحقيقات خود براى پرهيز از هرگونه اشتباه در ضبط اسامى، از اين مأخذ بسيار مهم بهره بگيرد. در ابتدا مؤلف قصد داشته كه فقط به ضبط رجال كتاب كافى بپردازد و در چاپ اول نيز به عنوان ملحق كتاب كافى در سال ١٣٤٧ منتشر شده است. در ادامه كار، موارد مشتبه در قاموس ذهبى و فيروزآبادى نيز به آن افزوده شده است و محققان اثر حاضر نيز در تكميل آن با مراجعه به ده ها مصدر ديگر كوشيده اند. به هر حال اين اثر عليرغم حجم كم، حاصل يك عمر تلاش و كوشش است و مأخذى بسيار مهم در كنار مطالعات و تحقيقات حديثى به شمار مى رود.
٥. الصافى فى شرح الكافى [١]
١. ٥. همان گونه كه اشاره شد به دليل اهميت كتاب كافى، علما و فقها به اين كتاب بسيار توجه و عنايت داشتند، شروح بسيار زيادى بر اين كتاب نوشته شده است. [٢] از
[١] تأليف ملاخليل بن غازى قزوينى. اين معرفى با استفاده از سه عنوان پايان نامه دانشگاهى، كه مشخصات آنها در متن معرفى آمده تهيه شده است.[٢] بيست و يك شرح بر كتاب كافى و يا بخشى از آن در كتاب الشيخ الكلينى البغدادى و كتاب الكافى «فروع» معرفى شده است.[٣] امل الآمل، ج ٢، ص ١١٢.[٤] جامع الرواة، ج ١، ص ٢٩٨.[٥] رياض العلماء، ج ٢، ص ٢٦١.[٦] روضات الجنات، ج ٣، ص ٢٥٧.[٧] اعيان الشيعه، ج ٦، ص ٣٥٥.[٨] طبقات اعلام شيعه، ج ٥، ص ٢٠٤.[٩] اين سه عنوان پايان نامه در كتابخانه مركزى دانشگاه قم، بخش پايان نامه هاى «فلسفه و كلام اسلامى» به شماره هاى ٣٣ و ٣٨ و ٥٤ موجود است.