حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٦١ - عصر صفويه و بالندگى دانش هاى حديثى

خاندان خوانسارى و ترجمه حديث‌[١]

عصر صفويّه و بالندگى دانش‌هاى حديثى‌

عصر صفويه در تاريخ ايران، از يك نگاه، دوران رشد و بالندگى دانش‌هاى حديثى به شمار مى‌رود؛ چرا كه در اين عصر، چهار حركت بزرگ حديثى، در دنياى تشيّع پاگرفت:

١. تدوين موسوعه‌هاى بزرگ حديثى، چون: وسائل الشيعة، الوافى، بحارالأنوار والعوالم؛

٢. شرح‌نويسى بر متون حديثى، مانند: ملاذ الأخيار (شرح تهذيب الأحكام)، مرآة العقول (شرح الكافى)، روضة المتّقين (شرح كتاب من لايحضره الفقيه)، لوامع صاحبقرانى (شرح كتاب من لايحضره الفقيه)؛

٣. تدوين تفسيرهاى روايى، چون: البرهان و نورالثقلين؛

٤. ترجمه گسترده احاديث به زبان فارسى.

در اين مقال، سخنْ درباره ترجمه احاديث و نقشى است كه خاندان خوانسارى در اين باب، ايفا كرده‌اند.

نخست بايد اذعان كرد كه ترجمه و برگردان علوم به زبان‌هاى ديگر، نشان اهتمام به تبادل «دانش» و «ساده‌سازى ميراث علمى» است و همين دو انگيزه، مبناى رويكرد مسلمانان به ترجمه در دوره‌هاى مختلف بوده است؛ از ترجمه علوم يونانى به عربى،

[١]*. اين مقاله، پيش از اين، در فصل نامه علوم حديث( ش ١١) منتشر شده است