حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٣١٦ - چهار رساله حاضر

كميليه/ شرح حديث «ما الحقيقة». گويا از محمّد دهدار. [دانش‌پژوه:] آغاز: نوبتى داعى مسكين قدم قلم در ساحت اشارت امام موحّدين ... روان كرده بود كه در جواب كميل بن زياد فرمود: بزرگى، نصيحات گفت كه معلّق نوشته، اگر چنان فصيح نبودى كه عامه، فهم كنند.[١]

نسخه‌هاى اين رساله، آن گونه كه در فهرست منزوى آمده، بدين قرار است:

١. تهران، اصغر مهدوى ٦/ ٢٥٩: نستعليق ١٠٧٣. آغاز، برابر نمونه، در فهرست، از نگارنده، نام برده نشده [نسخه‌ها ٢: ٩٨].

٢. دانشگاه تهران، ٢/ ٢٥٩٤: نستعليق ميرمحمّد مؤمن حسينى ١٠٨١ (١٥- ٩٢). در فهرست، از نگارنده، نام برده نشده است، آغاز، برابر نمونه [ف. دانشگاه ٩: ١٤٣٤].

٣. ملك ١٣/ ٤٠٢٧: شكسته نستعليق سده ١٢. آغاز، برابر نمونه، نسخه به عنوان «كميليه» است و از نگارنده، نام برده نشده‌است (گ ٩٩ ر- ١٠٣ ر).

٤. دانشگاه تهران، ١٣/ ١١١٣: تاريخ، ياد نشده. آغاز، برابر نمونه. در فهرست، به احتمال از دهدار دانسته شده است [ف. دانشگاه ٥: ١٣٧٨].[٢] اين رساله، بر اساس نسخه دانشگاه تهران، شماره ١١١٣، تصحيح شده است.

نويسنده اين رساله، بر اساس احتمالِ ذكر شده، خواجه محمّد دهدار (٩٤٧- ١٠١٦ ه) از عالمان شيعه قرن دهم است. از وى، رساله‌هاى عرفانى بسيارى به زبان فارسى به يادگار مانده كه ضمن مجموعه‌اى، به چاپ رسيده است.

همچنين رساله قضا و قدر ايشان را استاد آية اللَّه حسن حسن‌زاده آملى، تصحيح و منتشر كرده است. علّامه تهرانى نيز در الذريعه، رساله‌هاى فراوانى را از وى معرفى كرده است.[٣]

[١]. فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى، ج ٢، ص ١٣٣١

[٢]. همان جا

[٣]. معجم مؤلّفى الشيعة، ص ١٧٨