حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٥٠ - يك ترجمه حديث

معاريف روايى، به فارسى روان و عوامْ‌فهم است.

آثار فارسى علّامه مجلسى، بيش از شصت كتاب و رساله است كه اينها يا مستقيماً ترجمه حديث است و يا تبيين معارف حديثى.[١] براى مثال، ترجمه توحيد امام رضا، توحيد مُفضّل، دعاى جوشن صغير، دعاى سمات، دعاى كميل، دعاى مباهله، زيارت جامعه، نامه امام على عليه السلام به مالك اشتر، حديث ستّة اشياء، حديث رجاء بن أبى ضحّاك، و حديث عبد اللَّه بن جُندب، از گونه اوّل و كتاب‌هاى: حقّ اليقين، جلاء العيون، حلية المتّقين، حياة القلوب و عين الحياة از نوع دوم است.

اين حجم از فارسى‌نويسى، علّامه مجلسى را پايه‌گذار و صاحب مكتب كرده است. صاحب روضات الجنّات، مجلسى اوّل و دوم را پايه‌گذاران ترجمه حديث به فارسىِ روان و قابل استفاده دانسته و محمّدتقى بهار، در باره فارسى‌نويسىِ علّامه مجلسى چنين نظر داده‌است:

نثرهاى علمى اين دوره [دوره صفوى‌]، آنچه مربوط به نشر دعوت و بيان اصول عقايد شيعه است- چنان كه گفته شد- بسيار ساده و عوام‌فهم و كاملًا در زير تأثير صرف و نحو عربى است و بيش از هر كسى، مجلسى پدر و پسر (مخصوصاً مجلسى دوم) در اين راه خدمت كرده‌اند و به وحدت ملّى ايران، از حيث اخلاق و تربيت و افكار و فرهنگ، با نهايت عشق و خلوص، مثل بزرگ‌ترين رجال ادب و سياست، مساعدت و يارى نموده‌اند.[٢] نيز مى‌افزايد:

بعد از تأليف مجلّدات بحار الأنوار- كه دائرة المعارف شيعه اماميه اثنا عشريه است-، تأليف مجموع كتب دينى و اخلاقى شيعه است به فارسى ساده و عوامْ‌فهم كه تا آن روز،

[١]. ر. ك: بحار الأنوار، ج ١، ص ٤٦- ٤٨؛ روضات الجنّات، ج ٢، ص ٧٩- ٨٣؛ علّامه مجلسى و آثار فارسى او، ص ٥٦- ٥٩

[٢]. سبك شناسى، محمّدتقى بهار، ج ٣، ص ٣٠٥